Faldfolio

Blinduliĝa strategio

2010-11-16T01:49:00.008+01:00

Mi ne povas kredi ke mi skribis nenion en tiu blogo de post augustkomenco ! Intertempe mi vere ekuzis Fejsbuk malgraŭ miaj bremsoj, kaj ŝatas esti en kvazaŭ rekta kontakto kun amikoj.
Mi povus skribi en Esperanto, kaj tion mi faras, relative malmulte, meze de franclingvaj mesaĝoj. Tio faras pli por diskonigi la lingvon, ol varbadi lacige por aliaj. Kompreneble mi povus pli uzi Iperniti, sed nu, neniu el miaj surlokaj geamikoj estas tie, bedaŭrinde. Ĝis nun mi ne decidis, kiel solvi la aferon.

Sed ne pri tio mi volis paroli ĉi tie hodiaŭ. Dum monatoj mi iĝis preskaŭ blinda pro frua katarakto, ne plu povis ŝofori, preskaŭ ne plu videblis la ekrano de la komputilo. Butikumi iĝas vera torturo, kiam oni ne plu vidas la nomon de la produktoj sur la bretoj.

Dume mi devis ekmuziki sen partituroj, kaj kredu min, tio estis vera lernado, tute alia mondo. Poste mi fotokopiis partiturojn : almenaŭ milon da folioj en A3-formato mi duobligis por vidi almenaŭ ion. Milon, ĉar mi ludas en pluraj grupoj, kaj foje la programo ŝanĝiĝas ĉiusemajne. Ne ekologia konduto, mi konfesas, sed tio ebligis almenaŭ muziki. Ĉiujn paĝojn mi kudris duope laŭ teksaĵaj bendoj, kaj poste kudris ĉiujn bendojn kune, por havi grandajn kajerojn. Je la fino, eĉ el tiuj kajeroj mi ne plu sufiĉe bone vidis la muzikon, depende de la lumo. Lastan koncerteton en preĝejo mi partoprenis komence de oktobro, preskaŭ sen vidi la partituron.

Cele al pli da muziko hejme, mi preparis diversajn kajerojn por pli organizi ĉiutagan muzikadon : unu kajero por ĉiu instrumento devigas min noti kion mi faras, tiel mi forgesas neniun instrumenton. Tio estas la nura solvo por ne forlasi instrumentojn. Dume homoj foje riproĉas ke mi ludas tro da, kaj perdiĝas anstataŭ kompetentiĝi en nur unu. Ne gravas : restas al mi, se ĉio glatas, proksimume 20 jaroj da trejnado por lerni ludi sentime kun muzikistoj.

Kaj tio vere ebligis muziki sufiĉe grandkvante. Ekde kiam mi ekkonsciis ke mi blindiĝas (sufiĉe malfrue), mi pli kaj pli izoliĝis kaj muzikis. Foje 5 horojn tage. Tio ne faris min pli kompetenta, mi timas, sed tre plezurigis min. Mi sentis min normala homo, kiu povas dediĉi sin al siaj pasioj.

Intertempe, mi aĉetis mandoron, kiel mi intencis. Ekzistas kelkaj el tiuj etaj mandolinsimilaj instrumentoj en la regiono, kopioj de mezepokaj bildoj. Liutinstruisto rekomendas ilin por infanoj eklernantaj liuton. Tiel mi povis aĉeti brokante kaj iom malplikoste. Ĝi havas ses simplajn nilonajn kordojn, agordiĝas simile al renesanca liuto aŭ tenorvjolo, la sono estas samtempe milda kaj tre bone aŭdebla. Mi lernas per liutmetodo, kaj ricevas grandan plezuron pro la progreso. Baldaŭ mi ekludos duope kun amikino liutisto. La grandformatajn partiturojn mi daŭre uzos, unue ĉar tiu kudr- laboro utilu, kaj due ĉar liuttablaturoj estas skribaĵo por muŝoj, ŝajne. Ili postulas preskaŭ tiom da loko, kiom brajla skribo, kaj do, kiam eldonitaj sur normala papero, estas legeblaj nur de perfekte vidantaj homoj.

Nun mi estas operaciita. Unu okulo komence de oktobro, la dua pasintsemajne. Ankoraŭ kelkaj semajnoj, kaj dank'al okulvitroj mi povos ŝofori denove, mi preskaŭ ne povas atendi !!

Liut-muziko

2010-08-11T22:09:00.005+02:00

Hodiaŭ mi finfine elŝutis muzikon por liuto, laŭ tablatura sistemo. Pasintjare mi printis centon da paĝoj, poste decidis ke ĉiuokaze mi ne havos okazon ludi tion, kaj ĝin donacis al amikino.

Intertempe la afero evoluis : mi decidis legi tablaturojn el renesanca maniero (kun literoj anstataŭ la numero de la ĉelo). Itala kaj franca manieroj estas inversaj, kio igas la aferon iom pli kompleksa. Tenora vjolo kaj renesanca liuto estas tute same agorditaj : G C F A D G (Sol, do, fa, la, ré, mi, de plej base al plej alte). Krome, ĉiuj vjoloj (pardessus, dessus, tenor kaj baso) havas samajn intervalojn inter si, kaj do oni povas ludi la saman tablaturon per diversaj instrumentoj (ne samtempe, kompreneble, ĉar oni ricevas la saman muzikon je malsama alteco).

Por homo kiu ĝenerale ludas unuopajn tonojn, akordoj estas relative malfacilaj, oni devas multe pli pripensi kaj kunordigi la gestojn. Tial mi komencis en lernolibro pri tablaturoj el la librejo Libris Musicae (Jean-Louis Charbonnier, Les tablatures, 17€)
Kiam mi eklegis tablaturojn, mi komprenis ke tro longan tempon mi konsideris tion komplika : ludadon malebligas la teknikaj malfacilaĵoj, sed ne la skribsistemo. Mi trejniĝos unue per tenora vjolo, sed prefere mi trovu malmultekostan mandoron (eta liuto simila al mandolino). Hmm ... Kvazaŭ kudrilo en pajlamaso.
Post kelkaj monatoj mi diros, ĉu mi sukcesis ludeti facilajn pecojn.

PS : Tablaturojn oni povas libere elŝuti de Luth-Librairie

Ĝua muziksemajno

2010-08-01T00:54:00.005+02:00

Estis vera ĝojo retrovi geamikojn en Châteauroux por tutsemajna muzikado. Post kelkaj tagoj estos fotoj kaj videoj de la koncerto sur la paĝaro de Muziko en Balsan.

Okazis neatendita afero : oni proponis min ludi Vivaldi per mandolino dum koncerto. Vera timo, vera plezuro. Estis tute freneze, ĉar mi eklernis antaŭ nelonge. Mi ne ĉion povis ludi, sed tamen sukcesis almenaŭ kelkajn partojn :+)

Ankaŭ unuafoje mi ludis ankaŭ klezmeran muzikon, estis tre ekscita momento, ĉar mi eklernis violonon nur en oktobro, kaj ne atendis tiel rapidan efikon de tutsezonaj klopodoj. Iaspeca memplenumo, ĝua sento.

Nu parenteze, eklerni ion estas ĉiam por mi tre ekscita sperto. Sed ĉifoje estis suferige kaj fizike (ŝultroj ne junas) kaj mense (duboj onin invadas, ĉu vere oni ne frenezas, eklerni violonon je tia aĝo), almenaŭ komence, eble dum ses monatoj. Violono malfacilas. Kvankam mi vere suferis dum pluraj monatoj, mi povas danki al vera pedagogoj, kiuj tre efike helpas. Post ĉi tiu lernojaro, mi decidis ke mi ne nur provos, sed daŭre lernos violonon. Oni malfacile imagas, kiom da plezuro ekestas, antaŭ eĉ eta progreso.

La ceteran tempon en ĉi tiu semajno, ni ĉiuj ludis barokan muzikon, (mi per vjelo). Tri orkestroj dividis la tagon : unua preparis pecojn de Telemann, dua de Vivaldi, tria de Mouret. Tri komponistoj, kaj tri orkestrestroj kun malsamaj manieroj estri. Interese. Ne ĉiam facile. Konstanta defio. Mi multon lernas.

Foto : en restoracio de Châteauroux, kie ni muzikis senpage sabate. Fakte la restoraciestro ĝuis havi senpagan muzikon en sia ejo, sed grumblis kiam ni petis rabaton por la manĝo ! Venontfoje ni muzikos aliloke.

La tutan semajnon vespere ni ludis kune tradiciajn dancmuzikojn el la regiono, sen aparta laborintenco. Foje ĉeestas violonoj, sakŝalmoj, vjeloj, flutoj. Tiam mi per vjelo retrovas la plezuron lerni la repertuaron de diversdevenaj homoj, ĉar ni ĉiam disdonas niajn muzikojn unu al la aliaj.

Merkrede tuj post la koncerto, ĉiuj restis sur la trotuaro por muziki kaj danci surtrate kun la publiko, en improvizita nokta balo. Kiom ekscite, kiam oni ne tre certas, ĉu oni scipovos la pecon ĝis la fino ! Aŭ kiam oni dubas, ĉu ĉiuj konas la saman version ! Kaj tamen sukcesas ! Kaj la publiko ekdancas !

Lacige sed ĝoje, ĝue, agrabla tempo. Malmulte dormis, multon lernis kaj spertis. Post reveno hejmen, necesas transiri al pli ordinara vivo kaj retrovi normalan ritmon. Interesa ekzerco :+)
.

Ĝusta loko

2010-08-01T00:27:00.010+02:00

Mi ŝatas atenti difektitajn, rustintajn, malbelajn, malnovajn, forlasitajn partojn de homaj konstruaĵoj. Ili ĉiam malkaŝas ion, kaj aparte onian ĝustan lokon, depende de kiu starpunkto oni ilin rigardas.
En Limoges, la 29an de julio :
De ekstere, simpla malnova krado en malhela strato.

Fronte, forlasita privata strateto. Kaj transe, lumfonte, naturo provizore spitas homojn. Aŭ definitive. Ĉiuokaze, laŭ mia sento, poezie.

Tutsemajna muziktrejnado en Châteauroux, 21-29 julio

2010-07-11T20:06:00.001+02:00

Hodiaŭ amiko orkestrestro ŝercis, dirante ke enskribiĝis sufiĉe da angloparolantoj en ĉi tiu muzika semajno. Kaj li komentis, ke eble li plibonigu sian anglan, aŭ ĉiuj lernu Esperanton. Defie mi respondis, ke se li tion volas, nu, mi varbados en Esperanto por tiu evento.

Do, sciu ke temas pri orkestra muzikrejnado. Ĉeestas vjeloj, violonoj, flutoj, basono, violonĉeloj. Entute 28 muzikistoj. La niveloj estas diversaj, ne necesas esti majstro, nur sufiĉe komforte legi partiturojn.

Ankaŭ la programo estas sufiĉe diversa : barokaj duopoj por malgrandaj ensembloj, orkestraj pecoj por ĉiuj, kaj tradicia muziko, harmoniigita por pluraj instrumentoj.

Tri estroj por tri orkestroj : Robert Green (usonano, fakulo pri baroka muziko, vjelisto kaj vjolisto), Frederic Malmasson (fakas pri bekflutoj, sakŝalmoj, kaj aliaj blovinstrumentoj, kiel ekzemple "cornet à bouquin. Instruisto en Conservatoire d'Evreŭ apud Parizo), kaj Didier Rivraud (instruisto pri violono en Conservatoire d'Evreŭ, fakas pri baroka muziko, pri tradicia muziko el regiono Berry, kaj pasiiĝas pri irlanda muziko, belege muzikas). Ĉiuj tri respektataj en sia fako.

La prezo estas tute ne alta, kompare kun aliaj muziksemajnoj. Entute por unu tuta semajno, mi pagis pasintjare proksimume 300 eurojn, inkluzive de la manĝoj kaj la tranoktoj. Plej multaj tranoktas en agrikultura lernejo, sed oni rajtas mendi hotelĉambron por tiuj, kiu preferas pli grandan komforton. La etoso estas simpatia.

Sur la paĝaro, eblas elŝuti partiturojn kaj aliĝilon. Ne timu la partiturojn, Se necesas tradukado, mi pretas helpi. Ja nepras mencii, ke almenaŭ unu esperantisto partoprenas.

La tuta muziksemajno finiĝas per koncerto en urbasalono (iama preĝejo, bela kaj bele sonas).

Vidu la paĝaron : d.meline.free.fr/balsan/index1.htm

La strategio de Facebook por regi la reton

2010-04-24T23:58:00.004+02:00

Tiu artikolo malkvietigas kelkajn el mia geamikoj. Ĉiuokaze pripensiga afero ...

El artikolo de Barrett Sheridan, tradukita de David Korn el la angla en Nouvel Observateur (22a aprilo 2010) :

Mark Zuckerberg, fondateur et PDG du réseau social a annoncé de nouvelles technologies qui renforceraient le contrôle des données personnelles. Cet article a été publié sur le site de l'hebdomadaire américain le 22 avril.

Mark Zuckerberg, fondinto kaj ĝenerala prezidanto-direktoro de la socia reto, anoncis novajn teknolotiojn, kiuj pliefikus en la kontrolo de la personaj donitaĵoj. Tiun artikolon publikigis la usonan gazeton la 22an de aprilo.

Mark Zuckerberg doit lire Newsweek. Depuis des mois, ce blog réclame qu’il rende public le graphe social — les données collectées par Facebook décrivant notre réseau d’amis, nos goûts et autres — et le partage avec le reste du monde. En février déjà, nous écrivions : "si la concurrence stimule effectivement l’innovation, les systèmes fermés la tuent… Personne aujourd’hui n’est en position de disputer à Facebook son efficacité à exploiter le graphe social, car il est le seul à en détenir la clé, et pour l’heure, nous sommes tous enfermés à l’intérieur".

Supozeble Mark Zuckerberg legas Newsweek. De monatoj, tiu blogo postulas ke li publikigu la socian enskribon – la donitaĵojn kolektitajn de Facebook, kiuj priskribas nian amikan reton, niajn gustojn k.a. - kaj disdonu ĝin al la ceteran mondon. Jam en februaro, ni skribis « se konkurenco efektive stimulas elpensemon, fermitaj sistemoj ĝin mortigas … Neniu hodiaŭ kapablas konkurenci Facebook pri ekspluatado de la socia enskribo, ĉar nur ĝi posedas la ŝlosilon, kaj nun ni ĉiuj estas enfermitaj ene.

Facebook a toujours la clé, mais hier, il a soudain ouvert les portes en grand. Lors de la conférence annuelle des développeurs indépendants, Zuckerberg, CEO de la firme, a pris la parole pour annoncer des nouvelles technologies à même de changer la donne. La première est un bouton "j’aime" à l’échelle du web. À présent, quel que soit le site que l’on aura visité, de CNN à IMDb, on pourra indiquer que l’on a "aimé" tel ou tel petit bout de contenu qu’on y a trouvé. La connexion est automatiquement et intelligemment intégrée dans son profil Facebook — si vous avez aimé Eternal Sunshine of the Spotless Mind, Facebook comprend qu’il s’agit d’un film, et l’ajoute automatiquement à votre liste de films favoris. Voici donc Facebook le coucou et son petit nid bien rempli, qui va ramasser la moindre bribe d’information concernant ses utilisateurs, quel que soit sa provenance sur le web.

Facebook daŭre havas la ŝlosilon, sed hieraŭ ĝi subite larĝe malfermis la pordojn. Dum la jara konferenco de sendependaj programistoj, Zuckerberg, firmestro, anoncis novajn teknologiojn kiuj povos ŝanĝi la situacion. La unua estas butono « mi ŝatas », je tuta retskalo. Nun, kiu ajn estu la vizitita retpaĝo, (CNN, IMDb, … ) oni povos indiki ke oni « ŝatis » tiun aŭ alian peceton de la trovita enhavo. La konektiĝo estas aŭtomate kaj inteligente enigita en onian Fejbuk-profilon – se vi ŝatis Eternal Sunshine of the Spotless Mind, Facebook komprenas ke temas pri filmo, kaj ĝin aldonas aŭtomate al via listo de ŝatataj filmoj. Jen do Facebook, la kukuo kaj ties nesteto ja plenigita, kolektos la plej etan informeton koncerne siajn uzantojn, kiu ajn estu ĝia deveno sur la reto.

La deuxième technologie, la plus importante, c’est le "graphe ouvert". Pour la première fois, les développeurs indépendants pourront disposer d’un aperçu du graphe social de Facebook, et l’utiliser sur leurs propres sites. En pratique, cela signifie que, si vous vous rendez sur le site de CNN, CNN peut vous afficher une liste d’articles que vos amis ont indiqué avoir "aimé" — même si vous n’avez jamais mis les pieds auparavant sur le site, et encore moins créé un compte et vous y être enregistré.
La portée de cette annonce dépasse largement tout ce qui a pu arriver sur le web depuis très, très longtemps. L’information a été abondamment commentée. Sur le blog TechCrunch, un post titrait : "On dirait que Facebook vient de prendre le contrôle de l’internet". Chez Slate, le journaliste spécialisé technologie Farhad Manjoo déclarait pour sa part "Facebook va tout bonnement prendre la place du web".

La dua teknologio, la plej grava, estas la « malfermita enskribo ». Unuafoje, la memstaraj programistoj povos disponi ekzempleron de la socia enskribo de Facebook, kaj ĝin uzi sur siaj propraj paĝoj. Praktike, tio signifas ke se vi iras sur la paĝoj de CNN, CNN povas afiŝi liston de artikoloj, kiujn viaj amikoj indikis « ŝatataj » - eĉ se vi neniam antaŭe vidis tiun retpaĝaron, des malpli se vi neniam malfermis konton kaj registriĝis.

La sekvoj de tiu anonco preterpasas ĉion, kio jam okazis sur la reto de tre, tre longe. La informon oni abunde komentis. Sur la blogo TechCrunch, artikolo titoliĝis : « Ŝajnas ke Facebook ekkontrolas la interreton ». En Slate-societo, la ĵurnalisto, teknologia fakulo, Farhad Manjoo opinias ke « Facebook anstataŭos la interreton ».

Les implications sont énormes et Twitter, entre autre, a des soucis à se faire. Au cours de sa présentation, Zuckerberg s’est montré relativement critique à l’égard du service de micromessagerie et du "flux" incessant de tweets : "Le flux est éphémère. On poste quelque chose dans le flux, il y restera quelques heures, un certain nombre de gens pourront le lire, puis pour ainsi dire il disparaît. Quant aux services qui consomment ce flux, ils n’établissent pas réellement de connexion entre vous et, ils ne comprennent pas réellement la relation sémantique qui existe entre vous et la connexion que vous avez établie".

La implicoj estas enormaj, kaj Twitter, i.a., povas malkvietiĝi. Dum sia prezentado, Zuckerberg kritikis la mikromesaĝilojn kaj la senĉesan fluon de tweets : « la fluo estas efemera. Oni sendas ion en la fluaĵon, ĝi restos nur kelkajn horojn, ioma kvanto da homoj povos ĝin legi, poste ĝi simple malaperos. La servoj kiuj konsumas tiun fluon, fakte ne starigas konekton inter vi, kaj ili ne vere komprenas la semantikan rilaton ekzistantan inter vi kaj la konekton kiun vi starigis.

Facebook va à présent constituer et stocker cette "relation sémantique", chose aussi séduisante que terrifiante. Les informaticiens envisagent depuis longtemps un Web 3.0, un Internet plus intelligent et qui comprend la différence entre objets, individus, lieux, animaux, etc. En d’autres mots, ordinateurs et serveurs devraient savoir que Eternal Sunshine of the Spotless Mind est un objet, qu’il s’agit d’ailleurs d’un film, et plus précisément d’un film de Michel Gondry, qui est une personne. Aujourd’hui, quand un ordinateur voit les mots "Michel Gondry", il ne voit que des lettres, quelconques, dépourvues de toute signification. Facebook veut tout changer – et c’est très bien. Mais la firme veut également être propriétaire de cette information — ce qui est inquiétant. Comme le dit Dave Winer, gourou du web, "Facebook a l’intention d’être le fournisseur d’identité du web. Une entreprise ? Impossible… Bill Gates lui-même n’a pas eu l’audace de le proposer". Gates n’a peut-être pas osé, mais de toute évidence, Zuckerberg oui.

Facebook de nun starigos kaj stokos tiun « semantikan rilaton », jen afero tiom alloga, kiom teruriga. La informadikistoj pensas delonge pri Web 3.0, pli inteligenta Interreto kiu komprenas la diferencon inter objektoj, individuoj, lokoj, bestoj, ktp. Alidirite, komputiloj kaj serviloj sciu ke Eternal Sunshine of the Spotless Mind estas objekto, cetere filmo, kaj pli precize filmo de Michel Gondry, kiu estas persono. Hodiaŭ, kiam komputilo vidas la vortojn « Michel Gondry », ĝi vidas nur literojn, ordinarajn, senaj je ia ajn signifo. Facebook volas ĉion ŝanĝi – kaj tio bonas. Sed la firmao volas ankaŭ posedi tiun informon – kiu estas malkvietiga. Kiel diras Dave Winer, ret-guruo, « Facebook intencas iĝi la identitec-provizanto de la reto. Ĉu entrepreno ? Neeble … Bill Gates mem ne aŭdacis tion proponi ». Gates eble ne aŭdacis, sed evidente, Zuckerbergo jes ja.
.

Jeff Healey, ora mano

2010-04-24T17:39:00.005+02:00

Serĉante pri gitara surgenua ludado, mi trovis videon pri Jeff Healey, ĵaztrumpetisto, gitaristo. Li mortis la 2an de marto 2008 42jaraĝa. Li havis tute apartan manieron gitarludi. Ne temas pri aparta glitgitar. Plej impresas la tekniko de la maldekstra mano. Jen la video :

Jeff Healey Blues Band - How Blue Can you Get (Live 2006)
envoyé par goldrausch. - Regardez la dernière sélection musicale.

IKoFo antaŭeniras

2010-04-19T12:09:00.001+02:00

Alvenis kelkaj filmoj por la konkurso, kaj mi esperas ke venos pliaj.

Knabino el la loka klubo petis ke ni mem proponu filmon, ni interkonsentis pri la temo. Restas malpli ol unu monato, ni devas ĉion prepari tuj. Filmilo alvenos hodiaŭ aŭ morgaŭ, la scenarion mi devas fini hodiaŭ, amatora muntisto helpos nin por strukturi la rakonton.

La aventuro vere komenciĝas.

Stan Wood ĵazmajstro

2010-04-18T21:42:00.003+02:00

Dum homoj altkoste aĉetas muzikilojn, aliaj uzas simplajn elastajn bendojn.
(anoj de E-planedo, bv klaki la titolon por vidi la filmon, ĉar ĝi ne rekte videblas en la blogaro).

Interreta kontrolo kaj esperantistoj

2010-04-15T07:32:00.002+02:00

Post mia artikolo de hieraŭ mi ricevis du komentojn : Maoc atentigas pri la danĝeroj, Zooplah fajfas pri kontrolo.

Efektive oni povas mastrumi parton de la enhavo kiun oni publikigas.
Sed multaj homoj ne scias kiel fari, kaj ne zorgas pri tio dum ili ne konscias pri malapero de limoj inter privateco kaj publikeco. Tial ankaŭ hieraŭ aperis rubaĵoj sur mia afiŝejo de FBook : "Konato X gajnis 300 musojn en KatMusLudejo".

Sed verŝajne la plej ofta kaŭzo estas, ke homoj ĝenerale ne estas kompetentaj pri la interreto, ĉefe pro manko da tempo. Protektas sin nur tiu, kiu prenas tempon por mastrumi ĉiun informon aparte, unu post la alia. Sufiĉas vidi en diskutlistoj, kiel homoj petas helpon por la plej etaj mastrumadagoj de sia konto. Plej ofte ili ne kapablas enskribiĝi mem, krei konton, ricevi mesaĝresumon po unu semajne, ktp, kaj ne deziras lerni, lasante la prizorganto ĉion fari.
Plej surprizis min ke aktivuloj en asocioj ekzemple, kapablas plenŝtopi vian leterkeston (per malnova alvoko por savi knabineton, fotaro kun anĝeloj, ŝercaĵoj aŭ ĉenletero por gajni serenon) sed ne scipovas uzi laborgrupojn : ili samtempe malŝparas multe da tempo por laŭdire "sociaj" celoj, sed eĉ en la propra asocio ne kapablas labori kune per la interreto por ŝpari tempon kaj energion.

Pri danĝeroj mem, kaj kial esperantistoj lasas sin tiel amase spuri, nu mi opinias ke multaj zorgas pli pri varbado de Esperanto, kaj volas esti nepre videblaj : ju pli da esperantolingvaj paĝoj, des pli bone. Esperantistoj kondutas foje kiel endanĝerigita minoritato kies ĉefaj zorgoj estas unue konviki ke la lingvo entute ekzistas, due ne malaperi kiel komunumo, trie ne senti sin sola kiel esperantoparolanto : mi demandas min, kiom da ni vidalvide voĉ-komunikadas per Eo en la ĉiutaga vivo. Supozeble multaj el ni skribas-parolas nur per la interreto kaj tial fajfas pri eventualaj konsekvencoj de troa informado pri si.

Facebook, koncentraĵo de informoj, ĉu tro ?

2010-04-14T15:03:00.003+02:00

Hodiaŭ mi unuafoje kreis konton en Facebook, kaj malkovras ties teruran efikon. Ĝi estas multe pli potenca ol Ipernity por retigi kaj ligi homojn, sed ankaŭ pli danĝera por limigi komunan kaj individuan liberecon : elekti reklamojn, scii kion faris iu je kiu horo, kiun paĝon aŭ programon ŝi aŭ li vizitis, nur terure. Tamen ĉar estas tiel simple havi plurajn lokojn kaj unu nuran blogon, mi restos sur Blogspot por redakti en Esperanto de tempo al tempo, kaj la artikolojn aŭtomate iros ankaŭ al Facebook. Mi ne kontrolis ĉu tion oni ankaŭ povas fari sur Ipernity. Kaj en Facebook kie pli da amikoj parolas nur france, mi redaktos en la franca. Nu, eble bela kaĉo post kelkaj semajnoj.

IKoFo

2010-04-01T22:57:00.005+02:00

Hodiaŭ oficiale naskiĝis Internacia Konkurso por Filmetoj.

Tiel nia Esperanto-klubo esperas kuraĝigi kreemon en tiu aparta arto : ne estas tiel facile, havi bonan rezulton per filmeto longa je nur 1 ĝis 15 minutoj.

Filmeto povas esti tre simpla, prezenti senpretendan temon, kaj tamen esti bela, alloga, okulfrapa, informa aŭ pripensiga.

Povas temi pri sprita ŝercaĵo, historia dokumentario, memprezento, bildraporto, reklamo aŭ rakonto, porinfana filmo, dublaĵo, muzikfilmo, koncertfilmo, fikcio, ktp. La temo povas esti io ajn, kion vi taksos interesa por montri.

Sed unua kondiĉo estas, ke ĝi nepre estu en Esperanto (tradukite aŭ originale).

Kelkaj filmetojn ni jam elektis sur Youtube, sed prefereble alvenu novaj.

De nun la konkurso havas sian paĝon ĉe ipernity, sub la nomo IKoFo. Tie vi trovos la necesajn informojn, kaj la paĝon ni nutros iom post iom. Demandojn kaj informpetojn ni elkore bonvenigas.

Espereble multaj esperantistoj sendos filmeton antaŭ la limdato. Ĉiuokaze mi antaŭĝojas.
.

Video-filma konkurso

2010-03-26T10:34:00.005+01:00

Jam de jaroj mi havas ideon, organizi konkurseton de video-filmoj en Eo, en mia urbo. Spektinte multajn Eo-filmetojn ĉe YouTube hieraŭ, mi opinias ke nun estas la bona momento : nia mezlerneja esperanto-klubo devas partopreni en junulara festo la 15an de majo, kaj mi demandas min, kiel montri pri ni al la publiko. Jen bona okazo. Gepatroj eble povus pli interesiĝi pri la praktiko de tiu lingvo, kiun ili konsideras strangaĵo, tolerata nur ĉar ĝi ne postulas veturadon ekster la lernejo.

Ĝis nun mi spektis tridekon da filmoj, sed jam estis klare, ke ne ekzistas vera produktado de filmoj en Esperanto kun originalaj scenario kaj dialogoj.

Ni serĉas filmojn el diversaj kategorioj
Por infanoj
Humuro
Dokumentario
Aktualaĵoj
Biografio
Varbado
Reklamo (por KD, kongresoj, produkto, libro, ktp)
Dublado
Muziko
ktp.

Ni provos akiri la permeson de la aŭtoroj por montri la filmojn, kaj esperas ke ni ricevos versiojn sufiĉe altkvalitajn por esti montrataj per granda ekrano.

Ekzistos du premi-specoj : tiuj de la ĵurio, kaj tiu, speciala, de la publiko.

Ĉu eble vi, kiuj legos tiun artikolon, povos sugesti ion por nutri nian katalogon de kandidatoj ?
.

Dudek jaroj kun Samir

2009-10-26T15:13:00.007+01:00

Post morgaŭ, mi estos 48jara. Unuafoje de 20 jaroj, Samir ne ĉeestos. Antaŭ la konstato pri timiga maljuniĝo, li dirus kiel ĉiujare : vi estas bela, panjo. Mildas scii que oni belas en la rigardo de siaj infanoj.

Mi kredis ke datrevenoj estos nur la rememorigo de pasanta tempo. De nun ili ankaŭ rememorigos ke ni pasas, ke kelkaj definitive restas malantaŭ ni. La rivero forportas nin, sed Samir staras sur la bordo, pli kaj pli for malantaŭ ni, kaj niaj etenditaj manoj ne povos rekapti lin. Kaj ni forflosas senrimede.

Jam plurfoje mi devis adiaŭi, kiel multaj el ni. Ĉifoje, temas pri adiaŭo al promesplena homo, naskita el mia ventro, frukto de mia amo kaj miaj zorgoj. Funebri, signifas konscii, fronti la definitiva ŝanĝo pro tiu forŝiro, trovi sian lokon kun sia nova konturo en tiu nova realo. Esti patrino de sia idaro kun mankanta infano. De la komenco de aprilo mi senfine nombras miajn infanojn, ĉiam mankas unu.

Ni ĉiuj iel mortas ĉiufoje kiam ni iun perdas, ĉar ni subite jam signifas nenion plu por li. Poste la veto konsistas el akcepto ke sen fotoj, ni forgesos la vizaĝon, la rigardon, la sintenojn kaj la gestojn. Por ankoraŭ kelka tempo gracioplena ombro ŝvebas en la hejmo, aperas tra la pordo, skuas longajn harojn, klinas la kapon, ridetas kun iom da tenera ironio. Kaj foje adiaŭas per mangesto. De tiu aprila vespero li havas cent vizaĝojn, en la memoroj de tiuj, kiuj alvokas lin. Ĝis restos nur nomo sur eta tomboŝildo el nigra marmoro.

Ni vetu ke foresto ne senposedigos nin, sed male, ke ĝi sisteme nin kompletigos, pro sistema kaj ĉiutaga klopodo. Tiu akceptita, digestita morto fariĝu signo de lia ĉeesto, donaco kiun li sendis. Ni konsideru tiun vivon kiel plene plenumitan malgraŭ abortitaj projektoj kaj trompitaj esperoj. Ne bedaŭri ke ni foriru ĉivespere se devas okazi tiel, por ne distanciĝi de la realo, ne malfrui. Konsenti do fari el tiu konsento, agnosko ke tiu ŝtelita vivo estis en si mem donaco al kiu ni kapablas omaĝi.

Jen la lasta ampruvo kiun ni povas alporti al la nura homo, kiu ĝin ne povas ricevi : diri al li, ke eĉ nur pro la plenumiteco de lia vivo, ĉiu minuto kune pasigita iĝis trezora. Neniu kroma minuto povus aldoni perfektecon. Indas adiaŭi, kaj foriri senrevene por levi tiun doloron el la brusto. Necesas ami ankaŭ vivantojn, por nenion bedaŭri se iam ili antaŭiras nin en la morton. Fakte, por kapabli plene ami vivantojn, necesas unue akcepti niajn etecon kaj mortontecon, alidirite gardi nin for de mensogo.

Aprile en Kvinpetalo

2009-03-27T10:46:00.002+01:00

Neordinare internacia estas la aprila programo en Kvinpetalo, kun vizitoj de Hori Jasuo, Harald Schicke, kaj Song Ĝong Ok, kaj feliĉe mi ĉeestos ĉiufoje almenaŭ parte, pro kursgvidado kaj ĝenerala asembleo.
Mi ege malofte estas en kongresa etoso pro manko de monrimedoj, tial mi priĝuas la renkontiĝojn : krokodilado dum la manĝoj kaj la paŭzoj estos tute neebla, nu bone !

14a-18a :

Preparado al pedagogia fako de la kapableco kun Renée Triolle (kun ekzameno se estas kandidatoj)
Preparado al atesto pri Supera Lernado (eks tria grado) kun Marie-Hélène Desert (pri la libroj de la programo, kun ekzameno se estas kandidatoj)
Unuagrada kurso kun Serge Sire
Vizito de Hori Jasuo 16a-20a de aprilo. Hori Jasuo verkas ĉiujare tre ŝatatan libron "Raportoj el Japanio". Li estas komitatano de UEA, povos respondi pri la movado, kaj prelegos laŭ diversaj, surprizplenaj temoj. Ne maltrafu lian tre interesan viziton.

19a :

Ĝenerala Asembleo

20a-24a

Naturkuracado kun Harald Schicke, profesia kuracisto, el apud Hamburgo. Li de jaroj laboras pri naturkuracado. Li ankaŭ estas delonge ŝatata kongresano pro siaj prelegoj pri ekzemple fontakvo, kaj diversaj aliaj temoj pri kuracarto kaj sano.
Muziko kaj danco el Koreio kun Song Ĝong-Ok

27a-2a de majo :

Semajnfina renkontiĝo pri ekologia ĝardenumado, kun Bernard Lagrange, profesia ĝardenisto, kiu spertas pri diversaj aspektoj de praktika ekologio.

En ĉiu staĝo vi povas trapasi unua- kaj dua-gradajn ekzamenojn.
Ankaŭ fine de la staĝoj pri pedagogia fako kaj pri supera lernado, estas organizitaj koncernaj ekzamenoj. Vi rajtas enskribiĝi dum la staĝoj.
Ne hezitu peti pliajn informojn, kaj vizitu la paĝaron de Kvinpetalo : http://www.kvinpetalo.org

Esperanto-centro Kvinpetalo
15 rue du lavoir
86410 Bouresse
Francio

33 (0) 516 951 330

informoj@kvinpetalo .org

Alejandro Cossavella, kvazaŭ fiŝo en la maro

2008-12-11T10:57:00.005+01:00

Hieraŭ vespere muzikis Alejandro Cossavella en nia urbeto. Dudeko da homoj venis, preskaŭ nur esperantistoj el aliaj urboj (nia asocio havas nur 5 vere aktivajn membrojn)

Kia voĉo, Dio Mia ! Kia kapablo variigi la voĉon, fari ĝin velura, profunda, akra, soprana, basa, ironia, mola, dolĉa aŭ amara, laŭta aŭ flustra ! Kiel bone ludas gitaron, kantante. Kiel bone interpretas same kiel li havus tutan bandon, dum li sole muzikas ! En kiom da diversaj stiloj ! Kaj kiel profesie sed kvazaŭ nature instalas varmsentan etoson ĉirkaŭ si dum la koncerto !

Plej fidinda estis la takso de Pascal, kafejestro, kiu organizis ene de 5 jaroj, pli ol 250 koncertoj bonaj aŭ malbonaj, kaj tre kapablas kompari pro longa sperto pri diversstilaj muzikoj. Li ne kaŝis sian admiron, kaj mi fieris, ke ni proponis la koncerton en tiu loko, eĉ se la loka publiko ne ĉeestis, kvazaŭ la bona kvalito fluas ankaŭ sur nin. Plie ni ne parolis pri Esperanto, sed en Esperanto, kaj tio laŭ mia opinio restas la plej bona maniero atesti, ke tiu lingvo plene funkcias. Ne necesas varbado en tiaj okazoj.

Dum konversacio ĉimatene, mi diris al Alejandro, ke en la KD "strika tango", ne estas malplenaj silentoj. Kaj li klarigis ke en la kanto "silento 3", li fakte registris veran silenton, dum la muzikistoj staris silente antaŭ la mikrofonoj. Eĉ ne sciante tion, oni sentas la densecon de tiu silento.

Kaj mi tre bedaŭras, ke mi sciis tiom malmulte pri la cirkonstancoj de la verkado/komponado, redaktante recenzon por tiu disko, ĉar nun la recenzo mem aperas kaduka, preterpasa rilate la veran enhavon.

Dum hieraŭa intervjuo post la koncerto, mankis tempo (jam estis malfrue) por demandi pri tiom da aferoj. Mi ĉefe bedaŭras, ke ni ne povis muziki aŭ kanti kune. Sed ne eblus ĉar mi apenaŭ kapablas improvizi. Tio daŭrigas fakte la diskuton kun Ken , mem muzikisto, en komentoj de alia artikolo.

Kiel venas fameco al Trifolio...

2008-12-09T22:20:00.004+01:00

Dominique, Gloria, Jaso, Christine, Dede, Marie-Helene, Jacques, Serge (Augusto 2008, en Bergerac)

Memoraĵo el augusto : nia grupeto konsentis muziki por komerca foiro. Kiel kutime, senpage, por diskonigi nin en la regiono kaj trejniĝi iomete. Tiu foiro estis vera fiasko laŭ ekonomia vidpunkto, tial neniu ofendiĝis, ke la publiko ne vere densas. Deko da tre simpatiaj homoj staris antaŭ ni.
Sed vidu, ni havis bonŝancon : ĉar estis neceseja konstruaĵeto malantaŭ Dominiko la violonistino (maldekstre de la foto, fakte), homoj preterpasis nin, kaj haltis survoje al la necesejo. Aŭskultis dum minuto, kaj kiam estis loko por ili en la kajuto, ĝisfine iris sian vojon. Revene, ili denove malpli streĉiĝeme staris antaŭ ni, kaj restis iomete pli por aŭskulti. Verdire, ni sufiĉe multe ridis, kaj refoje ridas nun, pro rememorado.
Konklude : ĉiam estu proksime de necesejo por havi publikon. Jen kiel alvenas fameco foje !

P.R.E.F. unuafoje

2008-08-09T23:31:00.004+02:00

Preskaŭ tuj kiam mi revenis el Kvinpetalo, alvenis gastoj hejmen, t.e. familio de kvin homoj el Pollando. La tagon poste alvenis patro kaj filo el Flandrujo, kaj afabla knabino de pireneaj esperantistoj. Estis klare ke la komuna lingvo povas esti nur Esperanto, des pli ke por la flandra knabeto ĝi estas la nura familia lingvo.

Estas interese vidi, kiel miaj gefiloj reagis, post unu semajno en Kvinpetalo ankaŭ kun samaĝa "denaskulino". La knaboj, plej aĝaj, sufiĉe bone ludas sian rolon, iel provas paroli, eĉ se mankas vortoj. La etoso estas simpatia kaj senĝena.

Klara ĉiel provis eskapi unue, krokodilante kiel eble plej ofte, ŝajnigante ke ŝi ne havas vortprovizon. Sed ekde kiam mi forestas, ŝi retrovas vortojn, klopodas esprimi sin, kaj nun ludas en Esperanto. De tri tagoj dum la manĝo ni parolas preskaŭ nur en Esperanto. De tempo al tempo por vizitanto aŭ kunvojaĝanto kiu ne scipovas la lingvon, iu tradukas al nacia lingvo. Eble ŝi nun ekkomprenas, kial necesas ne krokodili.

Baldaŭ mi malŝaltos la komputilon kaj iros liten. Tri infanoj kuŝas sur apudaj litoj, kaj flustre rakontas ion unu al la aliaj. Unuafoje PREF (Privata Renkontiĝo de Esperantaj Familioj) okazis hejme, kaj ŝajnas al mi, ke ni ricevas grandan privilegion.

Muziko en Kvinpetalo

2008-08-04T01:58:00.002+02:00

Nun en Kvinpetalo ni muzikas la tutan tagon. La staĝo normale daŭras unu tutan semajnon, kaj finiĝas per koncerto en la urba festsalono. Ĉifoje post la koncerto mem, ni instruos kelkajn popolajn dancojn al la publiko. Okazigi eĉ etan balon, postulas iom da preparo, kaj do mi trejniĝas la tutan tagon, verŝajne neniam tiom muzikinte.
Tre agrabla afero estas la aĝo de la partoprenantoj : tuta grupo de adoleskantoj, miksitaj kun plenpreskuloj, kutimas renkontiĝi ĉi tie, ĉiujare. Ne malbone ...
Menciinde ankaŭ, ke infanoj havas sian lokon, kaj konsistigas aktivan grupeton.
Eble post kelkaj semajnoj fotoj estos videblaj sur la reto, ĉar ni antaŭvidas kompletan renovigon de la retpaĝaro, por disponigi multajn aferojn rilate la centron, la staĝoj, la libroservon, la asocion, ktp.

Sed nun ekzistas nur muziko : ĝis lundo vespere mi devas trejniĝi, trejniĝi, kaj trejniĝi. Balkana muziko en si mem konsistigas apartan mondon, sed se plie ni dancigu homojn ...

D. riveliĝas

2008-07-13T00:01:00.003+02:00

Kutime tiu mia amiko D. aspektas sufiĉe severe. Pli bone diri, deteniĝema, tre diskreta pri siaj intimaj sentoj. Morale konformiĝema, se vidite deekstere. Tre preciza en sia viv-organizado. Iam li estis katolika pastro. Edziĝis, kaj eksiĝis. Nun li loĝas sole, muzikas, kaj pro tio ni konatiĝis. Ni ambaŭ partoprenas en sama folklora grupo, havis la saman majstron pri tradicia muziko. Nuntempe ĉiuvendrede ni kune ludas Vivaldi-muzikon, li per bek-fluto, mi per bas-vjolo. La rezulto ne tre kontentigas nin, sed pliboniĝas ĉiufoje.

Okazis du aferoj preskaŭ samptempe. Unue, D. ekhavis komputilon kaj aliron al la interreto. Due, D. ekhavis du katidojn antaŭ tri semajnoj. Sufiĉe normala afero. Li fiere montris kiel li ricevis ilin : temas pri provaĵoj el bredejo, miksaĵo inter du rasoj. Iom fuŝitaj provaĵoj, se kredi la komentojn de la bredistino, kiu donacis ilin, ĉar ili ne estas vendeblaj laŭ rasaj kriterioj. Sed belegaj katikoj kun longaj haroj kaj nekutimaj koloroj. Do D. devis kuraci 4 malsanajn okulojn, nazkataron ambaŭflanke, kaj trovi nomojn por la bestetoj.

Kutime D. ne skribas rete. Aŭ nur malofte. Sed de unu semajno, alvenas mesaĝoj, kun aldonaĵo. En la aldonaĵo, teksto el tri paĝoj priskribas la ĉiutagajn aventurojn de Minalis kaj Metafor. Humurplena tono, fajnaj vortludoj en ĉiu frazo, atestas pri grandega klereco pri literaturo, historio, muziko, artoj ĝenerale. Ĝojo kaj trafa ironio fluas el la teksto. La plej mirinda afero pri tiu diskreta kaj foje fragila homo, estas la nekredebla energio en la ritmo de la teksto.

Ĉu D. ŝanĝiĝis ? Ĉu ni simple ne scipovis vidi tion, kion li bone kaŝas ?
Eble la katidoj vekis lin el ĉiutaga monotoneco. Ili eble provizis lin per preteksto por komunikiĝi alie. Kiam mi miris kaj diris : "Nu, D., ĉu vi malsaĝiĝis ? Feliĉe !", li respondis : "Tiajn tekstojn mi tre ofte verkas, vi simple neniam eksciis pri ili".
Ŝajnas al mi ke ambaŭ supozoj veras. Kredeble, samtempaj ebleco sendi mesaĝojn, kaj ekhavo de katidoj, tiel ebligis eksterigi ĝojon.

Folkloro kontraŭ tradicio

2008-07-10T14:04:00.005+02:00

Hodiaŭ mi devis verki artikolon por varbadi pri tradiciaj muzikoj en nia regiono. Skribinte tutan paĝon, mi komprenis ke ne eblas montri veran harmonion inter folkloro kaj "moderne traktata" tradicia muziko, ĉar harmonio ne ekzistas inter ili.

Mi bezonis longan tempon por kompreni ke "trad-muziko" kaj folkloro estas tre malsimilaj aferoj.

Folkloraj grupoj iom artefarite traktas sian patrimonion. Ili kolektas muzikojn, klopodas redoni ekzaktan bildon pri la deknaŭa jarcento, per kostumoj, ktp. Tio ne estas vivanta tradicio laŭ mi, sed ili tion kredas, kaj nu, tio estas ilia afero. Konscii pri tio forigas internajn konflikojn.

Tradiciaj bandoj por baloj, traktas la muzikon malsimile : ili trovas melodion kaj, respektante la melodion, transformas ĝin por doni pli riĉan stilon, foje komponas, aldonas diversajn harmoniojn, modernigas por la gusto de la publiko. Ili neniam metas folklorajn kostumojn. Sufiĉe ofte, ili ankaŭ lernis klasikan muzikon kaj havas kelkajn antaŭjuĝojn pri folkloro. Malestimon eĉ pro la supoze malriĉeca repertuaro. Dum por folkloristoj la tradiciuloj estas perfidantoj de la kultura patrimonio.

Kaj do tio signifas ke tradicio ne signifas la samon por ambaŭ tendencoj. En tiuj kondiĉoj, estas iom malfacile instrui al homoj el folkloraj grupoj se oni ne venas el tiu medio. Estas same malfacile lerni de folkloraj grupoj pro nescio de ties riĉeco. Ĝuste tion volas fari nia muziklernejo, en kiu mi estas kaj lernanto, kaj senpaga instruisto : instrui al ĉiuj, plibonigi la ĝeneralan nivelon, forigi antaŭjuĝojn kaj miksi la homojn. Uf, malfacila tasko ...

Detaloj montras ke ni estas ĉe krucvojo : kvar homoj el fokloraj grupoj venas por lerni tirharmonikon aŭ vjelon. Denove mi revas pri malfermitaj pordoj ...

Refoje felibreĵado

2008-07-08T13:54:00.009+02:00

Felibreĵado (Félibréee en la franca) estas kutime popola okcitana festo, okazanta surstrate kun miloj da spektantoj. Pri tio mi jam skribis ion en ĉi blogo. Ĉiujare ĝi okazas en malsama urbeto, kies loĝantaro preparas milojn da paperaj aŭ plastaj floroj por ornami la stratojn. Marŝas folkloraj grupoj surstrate, kun malnovaj kostumoj el la deknaŭa jarcento.

Iom post iom ĝi fariĝis giganta foiro kie vendistoj profitas la okazon. Kiam ĝi okazis en mia urbo, oni akceptis 20 000 vizitantojn. Tiam mi miregis pro la nombro. Ĉijare ĝi eĉ ne estis surstrate, sed en ekspozicia parko, kaj do aspektis kiel komerca bazaro, kun budetoj sur herbejoj. La etoso estis iom seniluzia, post decido de la senatoraro, ne rekoni la regionajn lingvojn kiel patrimonion de la lando, kaj "lingvojn de la nacio".

Ĉijare mi partoprenis en neniu folklora grupo, kaj neniel devis zorgi pri kostumo. Anstataŭe mi devis prepari vjelan koncerton.

11 vjeloj sur scenejo estas ambicia projekto, ĉar kun la oreloj ĝuste super brua instrumento, estas malfacile aŭdi unu la aliajn, kaj tial ludi laŭ sama takto. Aldonu ke ni ne sufiĉe trejniĝis kune. Feliĉe mi unue surdiskigis la muzikon kaj tiel povis trejniĝi sole.

Ankaŭ la programo estis ambicia por tiom da vjeloj. Laŭgrade ni vidis "la ĉefon" Olivje (Olivier) streĉiĝi dum la koncerto : kelkaj el ni ne sukcesas vere sekvi, kaj poiome pli kaj pli akcelas la muzikon. Fine de la koncerto li vere koleris, kvankam ni scias ke la publiko ne ĉiam konsciis pri la eraroj.

Fakte problemo venas de la diversaj muzikkulturoj : duono de la grupo ne legas skribitan muzikon, kaj do lernas perorele. La alia duono legas la muzikon, sed tial, ne vere asimilas ĝin, kaj timas ludi parkere.

Antaŭ kelkaj jaroj mi tute ne kapablis ludi sen papero antaŭ la okuloj, eĉ se nur por kvietigi min. Nun ĉiufoje kiam mi havas okazon ludi perorele, mi ne hezitas.

Tial kiam oni anoncis vespere, ke alia grupo en kiu mi foje partoprenas, muzikos por la vespera balo, mi iris surscenejen, sen scii la programon : tie oni multon lernas. Timiga afero estas la mikrofono. Se io ne glatas, ĉiuj aŭdos. Ĝenerale temas pri konataj danc-temoj, kiujn mi iom post iom lernas parkeri "fingre", ĝuste en tiaj situacioj. Sinsekvis du malsamaj grupoj, kaj mi restis sur la scenejo ĝis la fino, ludante foje nekonatajn aferojn.

Nu, jen, la morgaŭon mi sentis kompletan elĉerpiĝon, kaj dormis la tutan matenon ...

Libereco por kiu

2008-07-05T16:01:00.004+02:00

Hieraŭ la franca prezidento laŭte fieris pro sia agado por liberigi Ingrid Betancourt. La vortoj estis iom mirigaj : "nenie en la mondo ni devas toleri malliberigon de ostaĝoj, ĉiu havas lokon en nia lando, ni estas lando de libero kaj akcepto."

En la ĵurnalo Liberation hodiaŭ, mi refoje legis unu el la multnombraj artikoloj pri forpelotaj eksterlandanoj. Resumo : malliberigitaj infanoj de senrajtigitaj eksterlandoj, ne rajtas lerni, nek ludi ekstere. Sub okulo de filmilo ili pasigas la tutan tempon kune la tuta familio en kelkmetra ĉelo. Ĝenerale ili atendas kun angoro, la momenton kiam oni sendos ilin al nekonata lando, kie ofte la gepatroj estos malliberigitaj pro politikaj kaŭzoj. En la plej bona kazo, ili vivos en mizero, post longdaŭra sufero en Franco por adaptiĝi kaj trovi pli bonajn kondiĉojn.
Jen do la desegnaĵo de 4jara Beslan, malliberigita kun la gepatroj. Fakte la nuraj amuziloj aŭ/kaj lerniloj estas papero kaj krajonoj.

La ĵurnalisto analizas la bildon : 2 infanoj kun gepatroj estas en kaĝo, dum brilas la suno ekstere. Koloroj nur ekster la kaĝo. Sube verda bendo. Rimarku la kameraon en la supra dekstra angulo.

Pentatomo

2008-07-05T15:46:00.002+02:00

Graphosoma lineatum ssp. lineatum Linné

Jen pentatomo, kiun oni trovas nur sur umbelacoj. Fakte hejme ni kutime nomas ĝin cimo, sed mi ne scias ĉu tiu nomo vere taŭgas por ĝi. La koloroj indikas ke ĝi estas venena por eventualaj atakantoj.

Ĝi estas signo ke en nia ĝardeno postrestas grajniĝanta petroselo, do ke ni ne estas tre ordigemaj ...

Varbiloj por Kvinpetalo

2008-06-29T23:51:00.003+02:00

Cele al varbado por Kvinpetalo, mi provas krei facilajn aldonaĵojn por blogoj kaj retpaĝoj.

Jen unu por paĝo-subaĵoj en la paĝo de la lego-klubo : provizore, mi metis ĝin supre nur por montri. Poste ĝi estos sube de la paĝo.

Jen alia por vertikalaj paĝo-kolumnoj, ekzemple en blogoj, ĉe la dekstra flanko de mia blogo faldfolio

Ili estas plibonigendaj, sed eble jam uzeblaj por aliaj paĝaroj kaj blogoj, kaj mi eble povus krei aliajn pli ellaboritajn. Se vi volas helpi Kvinpetalon kaj diskonigi ĝin, ne hezitu proponi ideojn, kaj uzi ilin.

Libera aŭ ne, kaj kiel

2008-03-05T10:45:00.006+01:00

Alvenis plupensigaj reagoj al niaj interŝanĝoj pri perfortaj bildoj en e-planedo, eĉ se la ĉi rilata artikolo intertempe malaperis el e-planedo.

Se mi uzos similajn bildojn, ni neniam finos la argumentadon per perfortaj rimedoj, ĉar ĉiu flanko havos hororaĵojn por montri¹. Se ni akceptu ke ĉio montrendas en la reto, tiam ni lasu infanojn spekti murdojn kaj pornografion senlime, kaj ni vidos la rezulton.

Komplete malĝustas argumentoj laŭ kiuj, « ĉar ĉiuj faras tion, ni alkutimiĝu kaj faru same », aŭ « konformiĝu al la realeco ». Tio similas al « rigardu en la spegulo kiel malbela vi estas » : nur anstataŭigu « kiel malbela » per « kia revulo ».

Beĉjo proponis forigi sian blogon, ni danku pro la delikateco de tia motivo. Sed laŭ mi li malpravis en sia konkludo, kaj mi plej dankas pro la decido lasi ĝin en e-planedo². La plej granda diferenco por mi inter montrindaj aŭ ne montrindaj bildoj estas, ĉu homoj estas utiligitaj, aŭ ĉu ili libere agadas.

Kiel multaj, mi opinias, ke ĉiu rajtas enmeti ĉion ajn en sian blogon³. Estus stulte riproĉi al iu la enhavon de lia blogo, dum oni rajtas ignori ĝin.

En la kazo de e-planedo, estas alia dimensio. E-planedo estas komunejo disponigita de bonvolulo. Homa maldignigo volonte montrata, estas laŭ mi ne dezirinda. Ŝajnas ke bona solvo estis trovita : aperigi en sia blogo, ne en la blogaro⁴.

Kaj fine, estas strange konsideri insulto (eĉ milda), la vorton « idealulo » : kiel definitiva pesimisto, mi opinias ke idealismo estas devo, kio ajn estu la sekvo.

1Estas interese legi en la komentoj de la artikolo ankoraŭ legebla en la blogo de Luis, kiel oni povus senfine debati pri la politikaj implicoj de la nuraj faktoj, prilumataj de pliaj ŝajne alinaciaj informoj.

2 Sendepende de tio, ke mi tre ŝatas lian blogon.

Prefere spekti nudajn korpojn, ol reklamon por veturilo en kiu oni ne scias, kio ekzakte vendatas : ĉu la seksa simbolo, ĉu la aŭto. Sed kial konsideri maldecaj, nudajn korpojn, deziron kaj amoron ?

Male pornografio montras humiligitajn homojn, katenas kaj la montraton, kaj la vidanton en la sama sklava merkato kie temas unue pri mono kaj povo. Kompreneble la rimedoj uzataj por devigi homojn en filmoj ne videblas sur la bildoj, sed kiu volas scii, povas facile informiĝi pri tia perforto, inklude de fizikaj kaj psiĥaj sekvoj.

3 Eblas ankaŭ averti pri porplenkreskula enhavo. Poste, ĉu tiu enhavo estas permesata aŭ ne de la bloga regularo, tio estas afero de la blog-provizanto (blogspot, livejournal, ipernity, ktp). Kontraŭleĝa montrado koncernas ankaŭ persone la leganton, li elektu kiu estas lia rajto-devo tiurilate (Mi memoras pri neantaŭvidita foto de devigata infano en anonima mesaĝo). Pro tio mi malhelpu liberan aliron de la dekjara filino al la interreto, same kiel mi malhelpus ŝin promeni sole en granda urbo nokte.

4 Teknika problemo : kiel aranĝi ke nur unu artikolo ne aperu el inter aliaj ? En Livejournal estas ebleco aperigi aŭ ne artikolon en publikejo, sed mi ne scias kiel aŭtomatigi averton de la aŭtoro al la roboto de la blogaro, por ne cenzuri la tutan blogon, kaj ne devigi la blogestron de e-planedo, sidi la tutan tagon antaŭ la ekrano.

Perforto en e-planedo

2008-03-02T20:31:00.005+01:00

Kiam Fajrovulpo malfermiĝas por aliri la interreton, mia afiŝpaĝo estas E-planedo. Tial ĉiutage mi legas artikolojn de esperantistoj.

Sed ĉivespere sur mia ekrano, mi vidas kadavron.

IU DEVIGAS nin spekti, kiel oni mortigis homon sen proceso. Ĉu li kulpas aŭ ne, tio estas alia temo. Estas tute same, kiel aperis filmoj sur la interreto, en kiuj preĝantoj tranĉas gorĝon de kontraŭuloj. Eĉ en tiu kazo, vidis tion nur tiuj, kiuj tion serĉis. Ĉu ni samniveliĝu ? Tiukaze la aŭtoro bonvolu konscii, ke li ne petis permeson asocii nin kun sia maniero festi morton.

Mi jam vidis kadavrojn, purigis mortintajn korpojn. Mi ne impresiĝis pro tio, nur malĝojis.
Komprenu : ne temas pri la vido de mortinto. Temas pri principo. Pro decemo, multaj ne eltenus bildon de amorantoj sur E-planedo, sed la aŭtoro volonte aperigis foton de maldigne montrata kadavro, kaj devigas nin asociiĝi kun li.

Mi esperas, ke multaj energie protestos por peti, same kiel mi nun faras, forigon de tiu foto.

Aldoann

2008-02-10T22:40:00.000+01:00

Alain, Anne kaj Dominique muzikas kune de kvin jaroj. Mi aliĝis hieraŭ por trejniĝado. Antaŭ ni staris la fama kastelo Monbazillac, estis strange muziki antaŭ ĝi, sur herbejo, parton de la posttagmezo. Vere bela posttagmezo, kun preskaŭ varma februara suno. Sed mi ne scias ĉu mi pretos por tiom da muzikoj antaŭ marto ... Nun kuŝas sufiĉe da laboro sur la pupitro, por ĉion parkeri.
Hodiaŭ estis alia repertuaro, ankaŭ de tradicia muziko, en alia kunteksto : malferma scenejo en vilaĝo Fauillet (pr. Foje). Tie ni lernas la muzikon de aliaj, rekte sur la scenejo. Granda streĉiĝo. Mikrofonoj, laŭtigiloj, publiko. Tie mi ĉion registris en aparato, por lerni hejme denove.
Ĉu ne tro ?

La Ursitoroj

2008-01-20T01:26:00.000+01:00

Dum ŝia vizito fine de decembro, Nuka Maksimof informiĝis pri Esperanto. Tio ne estis ĉeftemo de niaj konversacioj, ĉar ŝi estis laca, kaj havis ion alian por fari. Ĝenerale mi informas la vizitantojn, ankaŭ ĉar Esperanto estas grava parto de mia vivo jam de kelkaj jaroj. Sed ĉar mi scias ke ni facile iĝas tedaj, mi provas ne varbadi, nur rakontas tion, kion ni vivas.

Tial mi ne atendis reagon de ŝi, en mesaĝo post du tagoj : ŝi proponis, ke oni traduku la unuan libron de ŝia patro, al Esperanto. Kvankam mi scias, ke mi ne havas sufiĉe internacian praktikon de la lingvo, ne necesis pripensi longe. La unua argumento estis, ke por unua vera traduko, « La Ursitoroj » tre plaĉis al mi. La dua estas, ke ĝis nun la cigana kulturo forestas el la esperanta literaturo. De jarcentoj ĝis nun, la historio de la ciganoj estas drama, foje tragedia, kaj kolektive kaj individue, kaj tion ĝenerale ne volas scii la homoj. Ilian kulturon oni ial ne volas ekkoni, kaj la informfontoj estas malmultaj, kvankam troveblaj. Traduki estos maniero por mi alproksimiĝi al popolo, kiun mi ofte najbaras, sed ne vere konas.

« La Ursitoroj » ŝajnas al mi tre simila al antikva tragedio, kaj redonas legendon, kiun li aŭdis dum la infanaĝo. Ĝi do apartenas al la kultura cigana patrimonio, kun tamen apartaĵoj rilatantaj kun la propraj stilo kaj aranĝoj de Mateo Maksimof. La lingvo estas preskaŭ parola, kun mallongaj frazoj : Mateo Maksimof skribas iom kvazaŭ li rakontus vespere antaŭ kameno.

Por organizi la laboron, mi starigis novan blogon : oni neniam certas ke morgaŭ la komputilo funkcios, kaj oni ne povas registri sisteme ĉiujn korektojn kaj evoluojn de la laboro. Tio ankaŭ ebligas ke homoj povas reagi, komenti, skribi rekte al aparta adreso. Ĉefa danĝero en tiu traduko estos la francismoj, kaj malfacileco por mi, disiĝi de la originala teksto. Kompreneble pri eldono ne temas nun : dependas, ĉu homoj opinios la tradukon sufiĉe bona. Povas esti, ke ĝi estos tute malkongrua kaj nekonvena. Tial mi ŝatus ke ĉefe nefrancoj legu ĝin kaj donu sian opinion. Mi ne sekvos ĉies konsilojn, ĉar iuj estos kontraŭaj unu al la aliaj, kaj kelkajn aferojn mi jam firme decidis. Sed mi zorge pripensos ĉion, kaj antaŭdankas al ĉiuj partoprenantoj.

Aparta novjaro en esperantista etoso

2008-01-02T00:36:00.001+01:00

Unuafoje mi pasigis la novjaron en Kvinpetalo. La unua motivo estis, ke ni aktualigu la stokon de la libroservo, kaj enkomputiligu la diversajn bibliotekojn de la centro.

Sed amikaro estas tre agrabla kuraĝigo, kaj la etoso dum la festomanĝo estigis anstataŭeblan momenton. Apartan impreson foje provizas Serĝo per klarineto aŭ saksofono laŭ la humoro. Ĵaza akcepto surstrata antaŭ la domo, estas nekutima afero, ĝua kaj ĝojiga.

Do pri libroj, en decembro alvenis pakaĵoj kun dekoj da libroj por la libroservo. Temas precipe pri tute novaj libroj, kiuj aperis maksimume antaŭ du jaroj. Tio preskaŭ devigas min aĉeti ilin por legi kaj recenzi eĉ mallonge, ĉar ne eblas honeste konsili aĉetadon, sen havi precizan ideon pri la stilo kaj lingvo, kaj por pluraj ne jam estas recenzo sur la reto. Do denove malpleniĝos mia monujo, kaj stakiĝos hejme tuta libraro, kiun verŝajne mi ne havos tempon legi entute.

Pri enkomputiligo de la biblioteko, tio estas giganta laboro, pri kies amplekso mi ne vere konsciis ĝis nun. La centro pretendas (tute prave) iĝi internacia dokumentcentro, kiu ebligos al ĉiu esperantisto, veni por prilabori tezon, historian aŭ historian laboron surloke. Ne jam eblas ekzakte scii kiom da libroj ni havas. Ni laboras duope en pluraj teamoj. Jaso, Bernardo, Ani, Vito kaj mi, laŭvice aŭ kune laŭ la ebloj. Jam la trian tagon ni laboras. La datenbazoj devos havi komunan referencaron, ke eblu serĉi kion ajn, sed laŭ kriterioj facile uzeblaj por "diversspecaj" esperantistoj, laŭ ties interesoj. Kaj ververe estas trezoroj en tiuj bibliotekoj : maloftaj verkoj originale en Esperanto, valoraj informoj pri la movado, historiaj dokumentoj, tradukaĵoj kompareblaj, ktp. Ekzemple Waringhien lasis librojn kun propraj notoj. Restas spuroj pri lingvaj debatoj kaj kirliĝoj en la movado.

Ĝis nun tiu trezoro ne estis vere uzebla por kiu ne konas la apartan organizon de la bibliotekoj. Ni vetu ke post kelkaj tempoj, ĉio estos alirebla plej facile, kaj surloke, kaj per la reto.

Nu, restas multo por fari dum pluraj monatoj, kaj estus pli saĝe nun ekdormi, sciante ke restas nur kelkaj horoj antaŭ la foriro hejmen.

Elkore

2008-01-01T01:07:00.000+01:00

Elkorajn bondezirojn al ĉiuj okaze de la nova jaro : sanon, sukceson en viaj planoj, foje kuraĝon, bonhumoron, amon, amikecon ... kaj animpacon.

Nouka kaj Mateo Maximoff

2007-12-26T23:16:00.000+01:00

Ĵaŭde gastis Nouka Maksimof, filino de cigana verkisto, rakontistino. Fakte ni iom varbadis, kaj la rakontojn petis lernejo. Fakte jam delonge mi volis iel agadi por pli bona interkompreniĝo en nia regiono kun tiu aparta kaj riĉega kulturo. Thierry ne tute hazarde trovis kelkajn librojn de Mateo Maksimof el Ebay.

Mateo Maksimof ekverkis en 1938, kiam li estis senliberigita pro drama afero en la ĉirkaŭaĵo. Kompreneble la polico arestis la tutan junularon ciganan. Dum trimonata mallibereco, li renkontis advokaton, kiu vidante kiel bele li skribas, instigis lin verki. Tiel naskiĝis la unua romano « Les Ursitory », dramo verkita kiel antikva tragedio. La stilo estas tre simpla, kvazaŭ de parola konversacio, sed kun klasikaj esprimoj. La libron oni eldonis nur post la dua mondmilito. Tuj venis granda sukceso, kun tre favoraj opinioj de famaj verkistoj, kaj ĝenerala bonakcepto de la publiko. Poste estis pli malfacile : ciganoj eksmodiĝis en la pariza medio. La mizera vivo daŭris, kaj li eldonis per siaj propraj elspezoj. Deko da romanoj tamen eldoniĝis iom post iom. Li baldaŭ fariĝis heroldo de la cigana popolo en diversaj medioj, varbadis por konatigi la ciganan kulturon, kaj aktivis por la ciganaj rajtoj. Tiel la romanoj ankaŭ rakontas pri la maniero kiel oni traktis ciganojn de jarcentoj en Eŭropo. Kiel ekzemple foje, nobeloj anstataŭigis la ĉasotan beston per cigano por la plezuro postkuri homon. Mateo Maximoff estas la unua cigana verkisto en Eŭropo, laŭdire.

Nouka Maksimof, filino de la verkisto, unue oficistino, ŝanĝis sian metion antaŭ kelkaj jaroj. Nun ŝi rakontas legendojn kaj tradiciojn, profesie. Ŝi ankaŭ vendas librojn de la patro. Ni eksciis, ke ŝi volonte venos se oni tion petas.

Intertempe, en oktobro, okazis io en nia vilaĝo. Du ciganoj murdis du aliajn, antaŭ la lernejo. Tute hazarde ĉeestis deko de sepjaraj infanoj. Tiuj homoj venis kun metalaj manfrapiloj, kaj simple detruis la kapon de la du junaj viroj. Unu mortis post kelkaj minutoj, la dua post kelkaj tagoj. La sceno estis nepriskribeble ŝoka, la mortonto kuŝis kun sanga vizaĝo antaŭ la infanoj. Psikologo venis poste por helpi la infanojn, sed ŝajnas al mi ke malpli videbla vundo okazis ankaŭ, kolektiva, profunda : kion travivos nun la ciganoj en la lernejo, pro komuna malamo al « perfortema » popolo ? Menciindas ke mia filino Klara, kiu tamen kutimas renkonti tre diversajn homojn hejme, tiam prononcis tiujn vortojn, je mia granda surprizo : « ciganoj estas nature perfortemaj ».

Ĝuste en tiu kunteksto, mi provis proponi rakontistinon al nia loka lernejo, al la urbeta biblioteko, ktp. Ŝajnis al mi ke la decidontoj sufiĉe bone antaŭvidis, kiel tio povus utile plibonigi la ĝeneralan bildon pri la cigana kulturo. Sed nur unu lernejo mendis la rakontojn. Kaj do, pasintsemajne venis Nouka, por tri seancoj en diversaj klasoj. Ni tion atendis senpacience : Thierry jam de pluraj semajnoj eklegis la librojn de ŝia patro, ni ordigis la domon, mi bakis kukojn. Alvenis malalta, eble kvindekkvinjara, spontana kaj gaja virino, kiu rapide ciumis nin kaj rekte diris sian opinion.

Ĵaŭde matene, en la du unuaj klasoj kun infanetoj, ŝi rakontis legendojn pri bestoj, grave rolantaj en la ordinara vivo de malnovaj ciganoj : kial erinacoj ekhavis pikilojn, ekzemple. Thierry, kiu intence feriis por ĉeesti la seancojn, havis brilantajn okulojn en la fono de la klasĉambro.

Posttagmeze, venis pli signifa momento : antaŭ klaso de 10jaraĝuloj, ŝi ekrakontis pri cigana identeco. Kiel Tikla trompis la diablon, aŭ kiel oni povas elturniĝi eĉ en granda mizero. Kiel terkultivisto trompis tri junajn ciganojn, aŭ kiel cigano ne ĉiam estas la plej ruza. Kiel Dio bakis la unuan ciganon, sian preferatan homon, je ĝusta koloro. Kiel malpureco kaj mallaboremo naskis pulojn en la ruldomo, aŭ kial oni konstante purigu sian domon.

En la ĉambro estis almenaŭ tri ciganaj infanoj. Unue ili ne vere reagis : malfido regis. Ĉu ŝi estas falsa cigano, ĉu ŝi venis por humiligi ilin, ĉu ŝi malkovros sekretojn de la cigana kulturo ? (Ŝi poste klarigis ke tre ofte ciganoj forestas kiam ŝi rakontas en lernejo : kelkaj subite malsanas tiun tagon). Kutime en lernejo, ciganeco estas honta spuro, kiun homoj provas forviŝi de si, se la gepatroj ne konstante transdonis elementojn de fiereco : malfacile rezisti kontraŭ insultoj kiuj koncernas onian propran esencon. (Mi aparte konas virinon, kiu provis ŝanĝi sian nomon dum jaroj. Fakte mi neniam ekkonis ŝian veran nomon, ĉar ŝi zorge ĝin kaŝas)

Mi sidis ĉe flanko de la ĉambro, kaj foje rigardis la infanojn. Estis nekredeble, kiel ĉiuj estis atentemaj. Unuafoje cigana mondo malfermis sin antaŭ ili. Venis momento, kiam Nouka prononcis kelkajn vortojn en la « rromana». La infanoj tuj rigardis unu al la alia, kun rideto. Ripetiĝis la sceno plurfoje. Post la rakontoj, ŝi demandis : kiu ĉi tie estas cigano ? Kvar manoj leviĝis. Tiuj infanoj unuafoje fieris pro tio. Poste dum senformala konversacio kun ŝi, mi rimarkis ke geknaboj parolas pri hejmaj vortoj : kiel vi diras tion hejme ? Ĉu ankaŭ vi diras tiel ? Ili ĝojis, kaj estis klare, ke unuafoje ili interŝanĝas sciojn pri siaj propraj lingvo kaj kulturo. Apud mi, alia knabineto mallaŭte provis altiri ilian atenton, por silentigi ilin. Verŝajne ŝi opiniis « maldeca», tiun manieron malkaŝi la hejman, sekretan lingvon, antaŭ «gadĵe», neciganoj. Sed la aliaj ignoris ŝin, ĝoje interparolis, kaj montris fierecon pri sia ciganeco.

Jen kiel Nouka siavice agadas por pli granda toleremo kaj akceptemo. Ŝajnas, ke ŝia maniero aparte efikas. Tujan rezulton ŝi evidente neniam povas konstati, sed ĉu gravas ?

Mateo Maksimof verkis en la franca kaj la rromana, sed oni povas trovi liajn librojn en diversaj lingvoj. Relative facile oni trovas retpaĝojn pri li por informiĝi, se oni serĉas per du skribmanieroj Maksimoff kaj Maximoff. Mi aparte ŝatis lian stilon, miksaĵon inter literatura verkmaniero, kaj parola rakonto. Fakte kiam vi malfermas la libron, ne eblas lasi ĝin, ĝis la fino.

Ad Libitum

2007-12-12T00:25:00.001+01:00

Noel (klaveceno), Reĵis (kontrabaso), Marielen (vjolo), Paul (flutoj), Anne-Marie (flutoj), Marie-The (flutoj), Ann Biŝop (flutoj, mastrumas la grupon)

Jen kiel pasis dimanĉa koncerto de Ad Libitum : inter partoj de La Mesio de Haendel far sufiĉe granda ĥoruso, 10 minutoj da nia muziko post unusemajna atendo kaj kreskanta angoro.
Ĉiutage mi laboris, per KDo kiun mi faris el la antaŭa trejnadseanco. Ludante kun kaj per la KDo, oni akiras senton de bona kono, almenaŭ orele. Iel tio iom trankviligas, kvankam ĝi ne forigas la klaran konscion, ke oni teknike ne pretas. Kaj verdire, se ne estus koncertoj foje, mi ne devigus min al trejnado. Jen progresiga ekzerco.

Ĉiam mirigas min, ke la publiko laŭdire ne aŭdas la misaĵojn. Aŭ ĉu la homoj estas nur ĝentilaj ? Kredeble estas io alia : ni simple tre facile toleras tion, kio sonas ne orelŝire. La kelkajn erarojn sufiĉe kongruajn kun la cetero, ni akceptas kiel muzikon, eĉ kiam ni jam konas la muzikon. Tio estas kuraĝiga konstato : tio signifas, ke finfine gravas ne la detalo, sed harmonia tuto, kaj ĉu tio respektas la esencan signifon de la verko.

Ĉivespere mi donis lecionon al knabineto Ludivino pri tirharmoniko. Onklo ŝia, amiko mia, kuŝas nun en malsanulejo. Li mortontas pro kancero. Ŝi jam parolis pri li pasintece, dirante : li tiel ornamis tonojn. Mi respondis : espereble li revenos por montri al ni, kiel fari la samon. Kaj do ni ludis kuraĝige al li, sed plej verŝajne ...
Nu, ni respektu la esencan signifon de la verko : ligi homojn per komunaj sentoj, kaj ĝis la fino.

Kun sakŝalmo

2007-12-02T21:52:00.000+01:00

En antaŭa artikolo mi diris kiel evidentas ke lerni muzikon kaj kunmuziki estas kiel mempleniga trezorujo, kiu neniam elĉerpiĝas, sed ampleksiĝas laŭ ofteco de la disdonado, laŭlonge de la vivo. Tio ne estas naiva bildo por anĝeloj, sed reala sperto. Hieraŭ la vjelinstruisto montris al mi apartan ornamaĵon sur simpla melodio. Ni kunludis dum momento, kaj subite venis al li novan ideon : li stariĝis, kaj revenis kun sakŝalmo el limoĝio, bela sakŝalmo kun ostaj ornamaĵoj, kaj sufiĉe milda sono. Li ekblovis, kaj ni denove kunludis. Mi sentis min privilegiita. Poste mi dankis pro la surprizo (mi ne aŭdacis diri "donaco"), kaj li respondis, ke li unuafoje ludas sakŝalmon kun vjelo. Tiel ŝajnas al mi, ke ni donacis ion unu al la alia.

Tio heligis la tutan tagon, kaj kuracis etan vundon, kiun mi trenas malantaŭ mi de kelkaj semajnoj : en alia muzikgrupo en kiu mi partoprenas, pli kaj pli sentiĝas etoso iom konfuza kaj malfeliĉiga. En tiu grupo ĉiuj provas trudi sian opinion pri muziko, kaj tute fajfas pri komencantoj. Ĉiuvendrede, kelkaj homoj proponas ludi ĝuste tion, kio plaĉas al ili, kaj pretendemuloj nun revas fariĝi muzikbando por koncertoj, dum ni kolektive ne havas la nivelon ! Komencantoj povas rezigni, ne gravas. Tiel nur la duono de la grupo povas vere partopreni. Fortaj homoj trudas sin, kaj la celo de la laborgrupo (lerni muzikon kune) ne plu vidiĝas en nia muziko. Ili abomenas ĉefojn, sed deziras mem fariĝi ĉefojn, dum ili ne zorgas pri la sorto de la grupo, sed pri sia propra sukceso.

Mempleniga trezorujo

2007-12-02T01:26:00.000+01:00

Hodiaŭ subite venis komparo por klarigi al mia dekjara filino, kiel gravas lerni muzikon :
same kiel en ŝparmonujo, vi amasigas ĉion, kion vi lernis. Ĉiujn melodiojn, ritmojn, teknikojn, tradiciajn kunhavaĵojn.

Kompreneble, se vi komencis praktiki muzikon aŭ kantadon sufiĉe frue, la enhavo estas multe pli riĉa kaj varia. Tio, kion vi lernis juna, tion vi neniam forgesos, kaj tio akompanas vin vivodaŭre.

La granda diferenco estas jena : monujo malpleniĝas. Hodiaŭ plena, morgaŭ malplena.

Sed same kiel amo, muziko povas esti donaco, kiu neniam elĉerpiĝas malgraŭ la tempo. Male, ju pli vi kune muzikas kun geamikoj, des pli via havaĵo ampleksiĝas. Kiuj ajn estu malfacilaĵoj en la vivo, ĉiam estas helpa melodio, kiun oni iam disdividas kun iu alia. Ju pli vi donas, des pli vi ricevas kaj povas doni denove.

Finfine persimonoj

2007-11-24T00:45:00.001+01:00

Laŭ amiko Ljo, persimonarbo estas simbolo de pacienco en japanio.

Kiam mi aĉetis la arbojn, mi ne volis kredi ke oni atendu tiom longe. Fakte 10 jarojn, en nia kazo.

Jen kiel similis persimonoj en la ĝardeno antaŭ nur kelkaj semajnoj : verdflavaj, malmolaj, kaŝitaj inter ruĝiĝantaj verdflavaj folioj.

Kaj nun post la frosto, brila, mola, krema kaj oranĝkolora frukto, ornamanta la arbon kiel por festo.

Menciindas, ke unu el tiuj arboj restis dum unu tuta jaro, tute sen folioj. Pro prigremo kaj kun iom da espero, mi pensis : nu, ni lasu ĝin ĝis la venonta printempo, kaze de miraklo. Kaj efektive la postan jaron, ekkreskis folioj denove. Tiam ĝi daŭre malsanis kaj similis kiel mortonto, sed nun estus malfacile distingi, kiu el tiuj arboj, estis malsana. Ĉijare do, estis entute 14 fruktoj. Kaj kredu min, eĉ ne unu perdiĝis.

12 vjeloj kune por unua koncerto

2007-11-21T23:04:00.001+01:00

"Les Chanterelles de Gouts-Rossignol", folklora grupo el Perigordo, festis sian 25an datrevenon pasintan semajnfinon. Okazis ekspozicio pri tradiciaj baloj, kurso pri dancoj, vespera balo, koncerto, festeno kun partopreno de eksterlandaj grupoj, ktp.

Plej impresas la bone sentebla devosento. Ĉiuj konas unu la aliajn jam delonge, kaj bonvole servas en ĉiuj aferoj de la grupo kun granda solidareco, eĉ se okazas malglataĵoj kaj foje konfliktoj, kiel en ĉiuj grupoj.

Pluraj membroj de la muzikgrupo estas el la sama familio, aŭ el familioj kiuj amike rilatas inter si, kaj pri muziko kaj danco, kaj pri laboro, ĉar ĉiuj laboras en aŭ cirkaŭ farmbienoj.

Paralele al la folklora grupo (sed dank'al ĝi), ekestis vjelkurso antaŭ tri jaroj, sub volontula gvidado de Olivje (Olivier en la franca). Dekduo da vjelistoj el diversaj horizontoj, kunvenas ĉiumonate por trejniĝi. Mi partoprenas de du jaroj. Nia sennoma vjel-bando koncertis do, ne sufiĉe preparite, sed tamen kun sukceso (tio signifas ke ni fuŝis la aferon, sed ne tro aŭdeble).

Diversaj vjeloj ĉeestas : malnovaj atente prizorgataj, kopioj el la naŭdeka jarcento laŭ folklora tradicio, modernstilaj vjeloj kiel sur tiu foto : Eric kaj Patriko ludas per modernaj aldaj vjeloj de Filip Munje (Philippe Mousnier en la franca), kiuj aldonas profundecon al la muziko de la sopranoj.

Mari-France (maldekstre) havas tradician kostumon ĉar ŝi partoprenas en la folklora grupo, dum ni aliaj, vestiĝis ordinare. Mikaelo (dekstre) venis el Anglujo por koncerti. Kiel kutime mi havas severan mienon pro streĉiĝo, kompreneble mi ŝatos tiun foton nur post dudek jaroj ...

Olivje eltiris el ni ĉion eblan : ni ne volis kredi ke ni pretos por tiu koncerto, sed li pacience insistis por diversa programo. Renesanca kaj baroka muzikoj, edziĝkanto, bureo, skotiŝoj, valsoj, rumbo kaj bovista marŝmuziko el Asturio.

Tiu grupo ariĝis ĉirkaŭ Olivje, ne pro familiaj ligoj, sed pro lia pedagogio. Ĝi ne havas nomon pro tio ke ĝi ne estis muzikbando ĝis tiu koncerto. Estos amuze vidi, ĉu ni kolektive decidos serĉi nomon, aŭ ĉu ni plu konsideros nin kiel nurajn anojn de la kurso.

Tie kunestas homoj kun malsamaj lernmetodoj : kelkaj apogas sin sur partituroj, skribas ĉion. Aliaj lernas parkere ĉiujn melodiojn kaj rifuzas legi. Preskaŭ ĉiuj sonregistras dum la trejniĝo. Mi tre ŝatas la ideon, ke pordoj malfermiĝis inter diversaj stiloj, lernomanieroj, kaj ĉiuj donas al si la rajton muziki kun aliaj.

Sur tiu lasta foto, Henriet', Ivet', Ŝantal', atente atendas signalon por ekturni la radon.

Malparolema sed lerta Olivje ne lasis al ni eblecon kredi, ke tiu dimanĉa afero estis escepto, kaj finfine, ĉiuj estas dankemaj, ke li iel puŝis niajn limojn trans nian akceptemon : malgraŭ la timo de ĉiuj, ni decidis denove koncerti post unu monato.

2007-10-24T23:28:00.000+02:00

Antaŭ unu semajno: tipulo ripozas sur eta dalio. Nun ĝi eble kaŝas sin sub folioj, aŭ mortis. Tiun insekton mi tre timis dum infanaĝo. Ni infanoj kredis ke ju pli granda la tipulo, des pli dolora la piko. Nur jarojn poste ni eksciis, ke ĝi estas tute alia insekto ol kulo, kaj nutras sin per plantoj. Sed tradicioj longe daŭras, ĉar ankoraŭ nun oni devas tion klarigi al la infanoj.
De tri tagoj, pro frua frosto ankaŭ tiu dalio fariĝis nigra ĉifono en la ĝardeno.

Fruas aŭtuno ĉe ni

2007-10-23T23:06:00.000+02:00

Floroj de kanao el nia ĝardeno antaŭ kelkaj tagoj, laŭ diversaj stadioj. Intertempe frostis, kaj kanaoj similas kuiritajn spinacojn.

Homaro teknike progresas

2007-10-22T22:47:00.000+02:00

Hodiaŭ en Parizo senhejmulo provis mortigi sin apud Efel-turo. Por haltigi lin, policisto simple pafis al li per taz-ilo . Oni transportis lin al malsanulejo, kaj post tiu afabla traktado, tuj remetis lin surstraten. Krom se tiu senhejmulo nepre rifuzis resti sur sia lito, oni normale kuracu memmortigonton dum pluraj tagoj. Se oni konsideras la fizikan, kaj mensan ŝokon kiun eltenis tazitan homon, jen kurioza maniero savi lin.
Dume frostas sur trotuaroj, li nun povas morti trankvile.

Tio estas vere senprecedenca evento : unuafoje pafilo savis vivon. Homoj komentas sur retpaĝoj, ke taziloj estas vera ŝanco por la homaro. Baldaŭ ni devos danki ke ni estas tiom efike protektataj. Sed ĉu oni vere imagas ke senskrupuloj restos por gapi al la polico ? En Ebay-paĝo oni povas aĉeti help-DVDon por trejniĝi. Kompreneble kelkaj pafuloj baldaŭ havos sian tazilon en jakpoŝo, kaj oni facile ŝtelos de vi la mansakon per tiu helpilo.

Ĉar mia patro mortis antaŭ dekkvin jaroj pro elektra ŝoko post ok jaroj da iompostioma paraliziĝo kaj fizika mizeriĝo, mi kompreneble multe pripensis tiun teknikan progreson de policaj procedoj. Kaj mi demandas min, kiel surstrate antaŭ pafado oni sendube rekonas mensmalsanulon, gravedan virinon, aŭ kormalsanulon, kiuj konsistigas la plej fragilajn homkategoriojn rilate tiun arestmetodon. Mi ne menciis infanojn. Infanojn oni facile rekonas. Sed menciindas, ke en Usono, oni jam tazis infanon kiu fuĝis el sia hejmo.

Mastrumado de blogo (2)

2007-09-21T10:57:00.001+02:00

En la legoklubo mi volis enmeti sonekstrataĵojn. Ĉar Blogger ne proponas tion (nur bildojn kaj filmojn), mi unue intencis uzi myspace, sed leginte debatojn pri tiu servilo, mi decidis ĝin ne uzi. Finfine, mi sukcesis enmeti senpagan mp3aŭskultilon en la legoklubo.

De pluraj tagoj mi provas registri laŭtlegitajn tekstojn. Jen agrabla laboro, ne tiom facila, ĉar oni devas korekti balbutojn, aŭ simple rekomenci, kaj tio postulas tempon, tiel ke por unuparagrafa teksto, foje necesas pli ol unu horo. Ne gravas, eĉ se la propra voĉo sonas aĉe. Estas interese ke poste, eble diversaj voĉoj estos aŭskulteblaj en tiuj paĝoj, por diskonigi librojn.

Detalo restas, ke se oni modifas artikolon en Blogger, ekzemple korektas tajperaron aŭ aldonas sondosieron, ĉiuj legantoj de e-planedo retrovas jam viditan paĝon, ĉar la roboto aldonanta la artikolojn, zorgas nur pri la lastaj modifoj, ne pri la vera dato de la artikolo. Se oni modifas plurajn artikolojn en la sama tago, tio plenŝtopas la paĝon de e-planedo. Okazis tiel antaŭ kelkaj semajnoj, kiam mi aldonis bildojn de la libroj : pluraj artikoloj aperis samtempe sur e-planedo kaj komplete kaŝis tiujn de la aliaj blogoj. Devas esti tede. Tial mi elektis modifi nur de tempo al tempo, ne tro ofte, esperante ne tro tedi la legantojn. Mi ne scias, ĉu estas teknika solvo por tiu problemo.

Utilaj forpelatoj

2007-09-16T23:23:00.000+02:00

Dum la someraj ferioj, la asocioj "Reto por senlandlima edukado" (RESF : Réseau Education sans frontieres), dissendis leterojn, por atentigi pri la kondiĉoj laŭ kiuj oni disigas familiojn, por atingi la ciferojn jam anoncitajn de nia registaro : en Francio, de la printempo, la afero pli kaj pli malbonodoras.

Gravas scii, ke homoj baraktas por ke tiuj forpeloj ne sukcesu. Tio estas harfenda lukto, ĉar familioj kaŝas forpelontojn dum semajnoj, foje monatoj, ŝanĝante la dormolokon sufiĉe ofte. Homoj pasigas sian tempon por ke la infanoj ricevu ĉion necesan, kaj interalie instruadon.

Ĉiuj koncernatoj scias, ke forpeli tiujn homojn sendas ilin foje al gravaj problemoj en la devenlando : foje oni forpelas malsanulojn kiuj ne povos kuraciĝi tie, aŭ maljunulojn kiuj ne povos vivteni sin, kaj kies tuta familio loĝas en Francio.

Alifoje oni disigas gepatrojn kaj infanojn, paron kiu loĝas jam delonge kune. Ekzemple en la apuda departemento, alĝeriano (pensiiĝinta soldato de franca armeo) venigis sian edzinon, kiu ne rajtas resti. Ili havas dektrijaran filinon kiu naskiĝis ĉi tie. Antaŭ kelkaj tagoj oni forpelis la edzinon al Alĝerio. La filino ne rajtas akiri francan naciecon, nek loĝrajtigilon, sed ŝi estas neforpelebla, ĉar ŝi studas.

En alia familio, la patro sukcesis fuĝi, la patrino estis arestita, oni akceptigis ties bebon en registara strukturo. Sola.

Oni povas argumenti, ke estas tro da enmigrantoj, sed jam de jaroj, estas preskaŭ neeble enmigri laŭleĝe : tio kostas neelteneble multe, dum oni scias, ke post ĉiuj formalaĵoj, oni ne akiros enirpermeson. Restas nur kontraŭleĝa restado, tio estas kun konstanta minaco pri kaptado, kun konstanta timo malsaniĝi, ĉar ne estos rimedoj por oficiale kuraciĝi, kun konstanta timo, ke oni ne povos reveni hejmen por ĉeesti entombigon ekzemple. Oni entute ne plu ekzistas oficiale. Tiujn homojn neniu protektas kaze de laborakcidento, neniu vivtenas post emeritiĝo. Intertempe enlandaj entreprenoj uzas ilin, kaj enkasigas monon, ekster ĉiuj reguloj. Tio fariĝas la ĉefa motivo por enmigri : estas laboro. Profitdona ekspluatado.

Estas klare, ke tio starigas diversajn problemojn ne nur por la individuoj, sed ankaŭ por la tuta socio.
Ne estos solvo, dum entreprenoj konstante proponos kontraŭleĝan laboron, kaj tiel ne nur ekspluatas la homojn, sed starigas la tiucelajn kondiĉojn : ili flegas iluzion.

La demando ne estas ĉu oni kontraŭas aŭ ne enmigradon. La demando estas, ĉu la registaro estas kohera. Nun fakte, la registaro agadas por kontentigi voĉdonontojn. Estas tiom pli facile foroferi homojn, kiujn neniu defendos, ol vere solvi la problemojn. Kaj pri justeco kaj eĉ nur kohereco de la popola opinio, oni povas dubi, ĉu en Francio, ĉu aliloke.

Mastrumado de blogo

2007-09-06T00:27:00.000+02:00

Kvankam mi provis plurfoje ŝanĝi elementojn de la paĝo en alia blogo, estas neeble tion fari en la nova versio de Blogger, pro tio ke la html-kodo ne plu aliras en sia detala formo. Tial ekzemple oni ne plu povas ŝanĝi la lingvon de ligilo, aŭ ties liter-grandeco. Kaj senutilan mencion pri la subskribanto kaj la horo, mi ŝatus forigi.

En ĉi tiu blogo, ne gravas. Sed en la lego-klubo de Kvinpetalo, ekzemple, gravas ke oni klare vidu ĉu estas komento aŭ ne, ĉar foje la komentoj estos same gravaj kiel la artikolo mem : kiam la blogo bone funkcios, devus esti debatoj, recenzoj, ktp. Tial estu pli larĝaj literoj, pli dikaj, ktp.
Ĉu iu uzanto de Blogger povas helpi ?
Koran dankon !

Ĉu duoniĝi ?

2007-08-25T23:22:00.000+02:00

La plej malakceptebla afero, estas malestimo. Malestimo al alia ronĝas de interne la homojn kaj la asociojn.

Iam mi kredis ke disputoj inter esperantaj asocioj estas jam finitaj delonge, eksmoda restaĵo de historia realeco. Mi malkovras ke fakte la neŭtrala kaj socie engaĝita movado nerekte sed daŭre interŝanĝas akrajn adjektivojn tra kelkaj fortaj personecoj, pro personaj antaŭjuĝoj aŭ motivoj. Bedaŭrinde estas, ke tiuj homoj ambaŭflanke (kaj tre sincere) kredas sin la tuta movado, kaj tion kredigas al la aliaj, instigante definitivajn opiniojn pri tutaj organizoj. Ĉu ni entute havas sufiĉe da energio kaj por malfamigi alian asocion, kaj por praktiki la lingvon ?

Neŭtrala movado por praktiki la lingvon kun la plimulto. Engaĝita movado por konkretigi ideojn gravajn, kaj por ni, kaj por niaj idoj. Kvankam ne ĉiuj karakterizoj estas akordigeblaj kaj levas moralajn demandojn, kial duoniĝi per aparteneco al nur unu ?

Kunlaborante en la neŭtrala movado, mi ne povas esprimi min sur ĉiuj kampoj (kaj estas juste, kiam oni kvazaŭ varbadas kaj instruas nome de ĉiuj). Sed ĝi estas la tereno sur kiu mi povas diskonigi la lingvon, paroli pri literaturo, malkovri aliajn kulturojn, ktp. Pri ĉu oni ĉeestu Ukon en diktatura lando, mi vere ne scias ĉu prefere valoras dorsi al reĝimo per izoligo, aŭ ebligi malrapidan malfermon de humanismo en tiu lando per neŭtrala ĉeesto. La demandon mi neniam respondis, ĉar mi ne havas monrimedojn por ĉeesti UKon.

En socie engaĝita asocio, mi rajtas esprimi proprajn ideojn pli precize, kaj debati pri ili kun homoj kiuj havas samajn zorgojn. Plej ŝatas mi, trovi ankaŭ en ĝi homojn, por kiuj la movado ne dividiĝas inter junuloj kaj maljunuloj, por kiuj homo ne resumiĝas en sia statuso, por kiuj la lingvo estas pli ol ludilo aŭ memvalorigilo, ĉar ili revas pri io pli justa ol nia nuna mondo. Eksteruloj demandas sin, ĉu tiu asocio konsistas el komunistoj, anarkiistoj, verduloj, socialistoj, ktp. Ili verŝajne neniam interesiĝis pri detala historio de la movado. Ili primokas, ĉar ne eblas por ili alglui etiketon. Fakte mi ĝojas scii, ke ĝi konsistas ĝuste el diversaj homoj kiuj decidis kune debati. Resume mi volas senti min membro kaj de neŭtrala, kaj de socie engaĝita movado. Ili formas nedisigeblan tuton, pro historiaj faktoj, kaj por la estonteco.

Lego-klubo

2007-08-07T14:02:00.000+02:00

Ĉiu el ni jam povis konstati ke ofte en niaj libroservoj, libroj vendiĝas kaj poste staras sur bretoj (aŭ pli triste, kuŝas en kestoj) nelegite. Kelkajn jarojn poste ili revenas al libroservo, inter la brokantaĵojn, kaj denove atendas leganton.

La legoklubo de Kvinpetalo stariĝis por instigi ne nur al legado, sed ankaŭ al dialogoj kaj debatoj pri libroj. Ĝi estu rapide modifebla, facile alirebla. Tial ĝi estas blog-forma.

Ĉiu ĉefartikolo havas la saman titolon kiel la rilata libro. Sub ĝi povas aperi sekvantaj artikoloj, kiel pliaj komentoj pri tiu libro aŭ pri ties recenzo. Ĝis nun ĝi ne entenas multajn artikolojn, nur dudekon komence, sed imagu se homoj ekpartoprenas, kiom da referencoj ĝi povus enteni ...

Maldekstre, alfabeta listo ebligas pli facilan serĉadon : neniel helpas serĉado laŭ datoj, kvankam mi ĝin lasis.

Ĉiu rajtas sendi komenton aŭ novan recenzon, kondiĉe ke tio rilatu kun la temo. Mia espero estas, ke eta internacia komunumo de legemuloj stariĝos iom post iom.

Oni prefere sendu mallongajn recenzojn (povas temi pri simpla opinio kelklinia) : sur la interreto abundas admirinde, arte konstruitaj recenzoj, sed iom longaj por meznivela leganto, kiu plej ofte ne ŝatas legi el ekrano.

Pri la elektitaj libroj, tute ne gravas ĉu ili ĵus aperis aŭ ne, ĉu ĝi estas paperformaj aŭ elektronikaj. Ŝatata libro ne eksmodiĝas laŭ la ritmo de la eldona vivo, kaj mi revas, ke oni tiel povus malkovri tute forgesitan verkon jam ne troveblan en la libroservoj.

Unua koncerto de Kantem'

2007-05-29T22:38:00.000+02:00

Okazis tro da aferoj de kvin monatoj por ĉion rakonti, sed mi tamen faros rimarkojn :

se oni aŭskultus malpli da Kdoj oni pli kuraĝus muziki,

se eblus lasi sondosierojn en tiun blogon, mi tion farus,

mankas komentoj pri la fotoj en la blogoj, ĉar oni foje havas blindajn geamikojn, por kiuj foto sen komento valoras nenion.

Jen do foto de nia ĵus naskita grupo Kantem', dum la SAT-Amikara kongreso en Bordozo (aprilo 2007). Kompreneble en tiu kongreso okazis aferojn multe pli interesajn ol tiu unua koncerto, sed por ni ĝi signifas multon. Vi trovos fotojn kaj komentojn sur la paĝaro de SAT-Amikaro, en la revuo La Sago, ktp.

Tro seriozaj sur niaj seĝoj, sed temas pri tro granda streĉiĝo. Feliĉe ke estas instrumentoj por pravigi nin. Mi havis impreson pri tuja katastrofo. Por kvietigi la trupon, tion oni ne rajtas diri, sed kiel malhelpi videblan timon ?

Ĵus muzikinte, ni staras sur la scenejo. Kiel interkonsentite dum la ĵusa trejniĝo, ni rigardas unu la aliajn, por decidi kiam kliniĝi antaŭ la publiko. En tiu lasta trejniĝo, subite, Samir decidis vere aliĝi. Tio sufiĉis por kvietigi min. Antaŭ du monatoj ni ne ankoraŭ sciis, ĉu ni preparos ion, kaj kion ni preparos. Ni ne havis repertuaron. Renesancan muzikon ni jam konas, sed trafe traduki la parolojn laŭ la muziko estas alia afero. Samir grumblis la tutan tempon. Jaso ne fidis en si mem kaj konstante avertis, ke li baldaŭ rezignos. Klara legis la prezento-tekston nur dufoje. Amiko Guillaume (pron. Gijom', kun flava ĉemizo) ne parolis Esperanton de tri jaroj, sed diligente trejniĝis dufoje ĉiusemajne por kanti tiun stilon, kiun li ne konas. Ni trejniĝis 17foje en du monatoj, sed ni neniam sciis, ĉu ni sukcesos startigi la kanzonojn kune, kaj fini samtempe. Fakte ni ankoraŭ nun ne scias, ĉu nia interveno estis bona, ĉar ni ne aŭdis la rezulton. Ne gravas, starigi tiun grupon kun kvar membroj de la sama familio estis defio por ni. Nun Guillaume, kiu jam kantas rokmuzikon kaj ĵazon, deziras kanti tradician muzikon, kaj ni eklaboras por trovi novan repertuaron. Dankon al li, kiu instigis la aferon dank'al sia emo kanti.

Muzika jarfino

2007-01-03T23:09:00.000+01:00

Jarfina nokto anonciĝis tede : la familio splitiĝis por pluraj tagoj, Jaso kaj mi restos solaj hejme.

Ni ja intencis viziti kinejon, sed tio ne plenigas la vesperon. Tial ni invitis solajn amikojn. Kaj tiam mi komprenis ke ili ĝenerale neniam estas solaj dum la jarfina nokto : ĉiam estas ie festo, renkontiĝo, kaj ili ĉiel muzikas kun aliaj. Ĉijare ili estis kun ni.

Posttagmeze ni spektis usonan filmon Eragon : flugantaj drakoj ja estas bela vidaĵo, Jeremy Irons kredebla kiel tenebra heroo, kaj John Malkovich tre plaĉa en rolo de aĉulo. La ĉefrolulo estas tro bele kombita, la sorĉistino tro feste vestita, ribelulino tro bela, mi ne ĉion ĝuis. Sed la pejzaĝoj estas revigaj kaj mi estas bona publiko. La filmo tre plaĉis almenaŭ al Jaso.

Sed vespere post la manĝo ni muzikis ĝis la kvina matene. Fakte kiam sonis la nova jaro, ni estis okupataj en komuna muzikado, kaj komplete forgesis bondeziri unu al la aliaj ...

Jaso flutas, Dominiko ludas pianon kaj Alano akordionon.

Nepre ne miksiĝi

2007-01-03T22:37:00.000+01:00

Klara festis naskiĝdatrevenon fine de decembro. Venis dekkvino da infanoj kiuj impetis en la domon kiel ondo de tempo al tempo.

Kompreneble, ili disputis, kriegis, verŝis oranĝsukon sur la plankon, enmetis koton, ktp. En la lernejo ili lernis unuafoje okcitanan kanton, do Klara kaj mi prenis vjelojn por ludi dum ili kantas. Menciinde ke la knaboj rifuzis esti sur la foto, kaj tre hezitis kanti, kvankam en la lernejo ankaŭ ili devis tion lerni kaj montri antaŭ la gepatroj. La knabinoj multe malpli timis. Por la ludoj ili tute ne miksiĝis : knaboj kaj knabinoj zorgeme apartiĝis.

Ĉiu tre frue indentiĝas kun sia kategorio. Tion mi jam vidis en aprilo kiam mi vizitis fericentron por instrui tradician dancon prepare al festo : la knabinoj bonvole kaj scivole partoprenis, dum la knaboj zorge sindetenis kaj simple observis de malproksime.

Ameli' kaj Esperanto ...

2007-01-02T01:05:00.000+01:00

En ĉi tiuj ferioj, mi spektis denove la filmon "le fabuleux destin d'Amelie Poulain"
(la miriga sorto de Ameli', eksterlande ĝi simple nomiĝis Ameli'). ĝi aperis en 2002, do jam malnova filmo. Interalie mi retrovis ŝatatajn muzikojn de Yann Tiersen

Multaj opinias ke tiu filmo estas tro facila kaj apenaŭ rigardebla afero por stultuloj, sed mi tiel tute ne opinias, pro pluraj kialoj. Unue mi estas "bona publiko", akceptas preskaŭ ĉion senkritike : oni sorbu filmojn, muzikojn kaj librojn antaŭ ol kritiki. Poste oni lasu la sentojn kaj ideojn flui, kaj tiukaze rezultis emocioj kaj plezuro. Due, okazis io post tiu filmo, kiu rilatas kun Esperanto. Tute persona detaleto, sed kiu ŝanĝis mian esperantistan kaj personan vivon.

Se vi jam rigardis la filmon, vi eble rimarkis rolulon, blindulon. En momento, kiam Ameli' ektenas lian brakon kaj gvidas lin tra la strato por priskribi al li la kvartalan vivon, li kun mirplena, senmova rigardo sed rava esprimo, ĝuas kiel ŝi donacas sian propran rigardon. Fine de la filmo li ne aperas inter la ĉefaj aktoroj, sed kiel sengrava rolulo en la fina listo.

Tiun aktoron Jean Dari, mi konas jam de la adoleska aĝo, ĉar li loĝas apud mia urbo. Li kun la edzino (Marie Rouvray, mem aktorino), venis por oferti teatraĵon en la liceo. Mi tre bone memoras kun kiu emocio ni akceptis la spektaklon. Temas pri tekstoj de nordamerikaj "indianoj", fine de la naŭdeka jarcento, kiuj vorte ribelas kontraŭ la malapero de siaj popolo, teritorioj, kulturo. Tio forte impresis. Kelkajn jarojn poste, ankaŭ kadre de la liceo, eblis ankaŭ spekti teatraĵon de Marie, en kiu ŝi sole rolis. Mi estis forte skuita de ŝia aktorado. Poste, mi ne plu vidis ilin, krom tute hazarde, surstrate, sed mi neniam aŭdacis saluti.

Rigardante unuafoje la filmo Ameli', mi subite rekonis Jean kaj miris. Mi diris al la gefiloj, vidu, tiu viro loĝas tute apude. Tio estis eble en 2002.

Somere en ekologia festo, mi ekvidis lin, kaj decidis saluti. Etulino Klara unuafoje spertis, ke aktoro ne nepre estas rolulo : tiu eĉ ne estis blinda, li rigardis kaj parolis al ŝi ! Ni diskutis momenton pri banalaĵoj. Mi seninsiste varbadis por Esperanto en tiu festo, lasante flugfoliojn, kiuj cetere neniel efikis.

Kelkajn monatojn poste, eble en 2003 aŭ 2004, ĉinaj tajvananoj gastis hejme por kelkaj tagoj. Je la fino mi akompanis ilin kaj kun ili atendis la trajnon. Jean atendis en la stacidomo. Mi demandis al la gastoj : "ĉu vi iam spektis la filmon "Ameli" ? Jen aktoro kiu rolis en la filmo, li atendas ĉe la ĝiĉeto". Videble la filmo estis sufiĉe fama ankaŭ en Tajvano, ĉar ili perfekte ĝin memoris. Tiam mi salutis Jean, kaj prezentis niajn gastojn. Ili miris, fotis, ni kvar iomete diskutis, mi tradukis ambaŭflanke. Ŝajne la filmo nenion alportis profesie al Jean : fameco ne vere atingis lin, dum li aktoras jam de kvindek jaroj, servante por-li-multe-pli-gravajn tekstojn. Alvenis la trajno, niaj respektivaj gastoj foriris. Kaj jen revenas Jean, kaj diras : vidu, mi ne imagis tion, via Esperanto interesas min. venu al la teatro, partoprenu en nia asocio, estas interese. Ni havas samajn motivojn : se la kultura vivo ne viglas, la homo mem mortas.

Finfine mi aŭdacis, telefonis, poste vizitis kunvenon. Ambaŭ Jean Dari Kaj Marie Rouvray estas mirindaj aktoroj, verkistoj, reĝisoroj, teatro-instruistoj. Nun en aĝo kiam normale aliaj jam emeritiĝis delonge, ili agadas sen financa helpo, prenas riskojn, por ke artoj vivu ankaŭ en kampara medio. Kunigas artistojn, organizas spektaklojn. Klopodas por komprenigi, ke arto estas vehiklo por ideaj interŝanĝoj.

Ekde tiam, mi partoprenis en la "AAR" (Arta Kampara Centro). Ĉiujare okazas kulturaj vesperoj, interalie poeziaj. Inter poemoj de diversaj aŭtoroj (ankaŭ foje lokaj), ni legas aŭ kantas almenaŭ unu aŭ du tekstojn en Esperanto. Kiam turneis Ĵomart kaj Nataŝa, AAR akceptis ilin en la teatro por publika koncerto, kaj tiel helpis ŝanĝi la rigardon de niaj samurbanoj pri Esperanto. Jean kaj Marie preparis la salonon, la lumojn, disponigis sian tempon, kaj petis nenion.

Ili fariĝis karaj konatoj en mia persona vivo, kaj mi profunde admiras ilin. Ili lumigas moralajn prioritatojn, en mondo kie ŝtataj kaj lokaj politikuloj komplete fajfas pri kultura vivo kaj libereco. Apud tio, ilia diskreta bonvolemo pri Esperanto estas eta detalo.

Prujno kaj tizano

2006-12-24T00:00:00.000+01:00

Antaŭhieraŭ la unua vintrotago estis vere vera vintrotago. Post pluraj semajnoj da nenormale varma vetero, subite frostis sufiĉe severe, cetere oni antaŭvidas ke homoj mortos pro malvarmo en diversaj urboj, kaj la kandidatoj por la printempa prezidenta balotado profitas la okazon por anonci kiel ili definitive solvos la problemon, kiel kutime.

Survoje al la vjel-kurso (1 horon kaj duonon da veturado), la vidaĵo estis nekutima. En la vilaĝo Saint Géry (pron. San Ĵeri), viciĝas ornamaj arboj el kiuj ŝajne la ruĝaj fruktoj estas nemanĝeblaj. Hodiaŭ ili estis kiel perloj en griz-blanka pejzaĝo.

En la arbaro, la blankaj branĉoj apenaŭ kontrastis kun la ĉielo, sed mi ne havis tempon foti, la vjel-instruisto atendis nin. En la klasĉambro de la loka lernejo, Olivier (Olivje) instruas ĉiun duan semajnfinon senpage. Viciĝas kelkaj lernantoj sabate ekde la mateno. Post unu horo kaj duono da veturado, ni ĝuas la varmon de la kvieta ĉambro. Klara unue ricevas lecionon, dume malkovras kiom agrable estas, ludi vjelon kun alia infano. Mi ĝuas varman tizanon, fotas ekstere.
Post unu horo (la majstro ne avaras) ŝia rigardo ekvagadas en la ĉambro, ŝi laciĝas. Dum estas mia vico klopodi pri muziko, ŝi legas kaj ludas sub la tabloj, formanĝas la surtablajn keksojn, ŝtelas la fotoaparaton el mia sako. Ĉiufoje kiam ŝi uzas ĝin, mi devas forviŝi dekojn da malklaraj fotoj kiujn ŝi ludkaptis ĉiuangule.

Olivje eltiras el sia teko partiturojn pri muzikoj kolektitaj en la regiono. Ĉiu danco havas nomon : Skotiŝo de Ĵozef Romeo, Valso de Dede Kerbeuf, Pluv-mazurko, ... Foje ne estas facile koncentriĝi. Mi ne kapablas memori ilin, ĝenerale mi legas, parkeras, poste provas flankenmeti la partituron, sed sen granda sukceso. Necesus labori kvar horojn ĉiutage por memori la repertuaron. Jen grava diferenco inter tiuj, kiuj lernis sole per papero, kaj tiuj, kiuj lernis kunludante. Mi ofte bedaŭras ne renkonti tradician muzikon pli frue.

Kiam ni eliras el la klasĉambro, jam estas la kvina kaj duono : Olivje instruis al ni entute tri horojn. La nebulo iĝis kotona, baldaŭ noktiĝos. Nun necesas stiri unu horon kaj duonon refoje en arbaraj vojturniĝoj, feliĉe familio kaj supo jam atendas nin.

Kies nasko ...

2006-12-19T14:13:00.000+01:00

Okazis hodiaŭ la lasta kunveno de la mezlerneja esperanto-klubo antaŭ la jarfinaj ferioj.
La knabinoj tuj volis scii kiel diri Noël (Kristnaskfesto) en Esperanto. Estas tute klare ke por ili la religia signifo tute forestas. Temas nur pri festo en kiu ili ricevas donacojn, dum la esperanta esprimo pli klare aludas al la religia deveno.

Ankaŭ hieraŭ en la kurso en apuda vilaĝo plenkreskuloj demandis kiel oni tion tradukas. Dominiko, ekspastro, tuj komentis ke laŭ la religia vidpunkto, la esprimo estas tute malprava, ĉar logike ne temas pri naskiĝo de Kristo, sed de Jesuo.

Hejme, Klara petis nin instali Sanktan Kripon en la manĝoĉambro sub la kristnaskarbo. Mi klarigis ke mi ne sentas emon al tio, ĉar mi ne volas religie apartiĝi, sed ŝi respondis : mi ne metas intencon en tio, nur por ornami, ĉar estas bele.

Ĵus alvokis Rikardo, tridekjara viro kiu informiĝis pri Esperanto antaŭ unu jaro, kaj, kvankam ne praktikas, multe legas pri ĝi. Li laboras de kelkaj jaroj sur luksaj ŝipoj kaj tiel preparas pli komfortan vivon post tiu periodo. Tiel li ofte vizitas landojn en kiuj restas la ŝipoj dum semajnoj, ĉu en luksaj havenoj. Ĉijare li pasigis kelkajn semajnojn en Miamo, sed poste restis monatojn en militist-industria haveno en la nordo de Kalifornio, en kiu la etoso estis terura por franco, pacamanto, kaj vegetarano : rasismo, fanatika religiemo, kompleta maltoleremo rilate ĉio nekonata, malklereco, ktp. Kaj tamen ankaŭ en tiu regiono Kristnaskfesto estas simbolo de amo, tenereco, familia etoso ...

Ni certe, refoje, parolos hejme pri kion signifas Kristnasko por ĉiu el ni : ĉu komerca festo, neeltenebla artefaritaĵo, okazo konscii pri la familiaj ligoj, aparta atentemo al la infanoj, interŝanĝo de posedaĵoj kaj nutraĵoj por festi la vintromezon en pagana etoso okazo, plezurigo de la amatoj, reveno al sia infana miro antaŭ donacoj ? Mi dubas ke estos mistikaj motivoj, se konsideri ke konsciiĝo pri familia komunumo ne starigas mistikan senton.

Z. kaj ni

2006-12-16T00:08:00.000+01:00

Hmm , iom tro malfrue por zamenhoftaga artikolo. Eble ne hazarde. Jam de monatoj oni insistas por ke la blogoj estu en Esperanto hieraŭ, sed kion diri, mi ne havas blogon en nacilingvo.

Prefere mi danku pro ĉio ricevita dank'al Esperanto. Estas dubinde ĉu Zamenhof ŝatus tiun ĉiujaran kulton. Li supozeble pli ŝatus ke ni omaĝu al ĉiuj, kiuj iam ion faris por pli bona interkompreniĝo.

Z. fakte nun estas ankaŭ tiu aro da volontuloj, instruantoj, lernantoj, vikipediantoj, klarigantoj, enretigantoj, verkistoj, eldonantoj, tradukantoj, tajpantoj, telerlavantoj, organizantoj, kantistoj, filmantoj, rebatantoj, vortaristoj, ekzamenantoj, revuloj por kiu la lingvo ne estas nur hobio.

Prefere mi simple aludu
- pri la renkontiĝoj hejme kun nekonatoj, ludantaj kun la infanoj sen lingvaj baroj.
- pri la foruloj kun kiuj stariĝis dua familio en tergloba hejmo.
- pri la libroj alie nealireblaj.
- pri la plilarĝigita, plilibera pripenso.
- pri forfalo de landlimoj : administrejoj povas bari la vojon al migrantoj, forpeli senvizajn homojn eksterlanden, ili ne malhelpas la mensojn vojaĝi tra la tuta mondo.

Eĉ senmove, ni senlime vojaĝas. Ni stiras neordinaran, kolektivan veturilon, kies kofro enhavas ion intiman nedifineblan, karajn memoraĵojn, prirevindajn estontaĵojn.
Kiom mi ĝojas iom koni la lingvon ...
Al ĉiuj kunrevuloj mi kore salutas.

Neĝo sur orienta Maroko

2006-12-15T00:03:00.000+01:00

"Ĉi tie neĝis"

Jen foto de Si Abdelkrim, kiu loĝas en la orienta parto de Maroko, apud la alĝeria landlimo.
Mi esperas ke poste ne nur mi profitos de tiuj belegaj fotoj el malofte konata regiono.
Ni tutkore salutu la tiean esperantiston !

Kiel uzi la infanajn e-blogojn ?

2006-12-14T23:20:00.000+01:00

Hodiaŭ Beĉjo demandis kiel konvene komenti la blogojn de la infanaj esperanto-kluboj, por ke tio utilu al ili. Trafa demando, al kiu mi ne vere kapablas respondi :+) Kvankam ŝajnas ke rektaj demandoj ("kion faras tiuj homoj ?", ekzemple) devigas la infanojn plilarĝigi sian lingvouzon.

Tio devigas min pripensi la aferon, kiel utiligi tiun eblecon pli sisteme, ĉar ĝuste tion mi celis komence de la lernojaro : komunikiĝi kun diversaj homoj kaj malfermi perspektivojn. Lasi lokon por hazardo kaj surprizoj.

Jen kiel okazas seanco : en dudek minutoj, mi devas montri ion paroligan, trovi novajn vortojn respektante la direkton kiun donas la infanoj, kaj ekspluati la gramatikaĵojn kiujn ili dume malkovras.

Kelkaj infanoj vere interesiĝas, aliaj venas nur ĉar ili enuas sur la lerneja korto. Cetere foje, ĝuste tiuj lastaj venas plej longtempe kaj fidele.

En la baza lernejo, venas ses au sep infanoj, nur unu-du rigardos la blogon. Tri infanoj venas de speciala klaso : tiuj supozeble neniam scipovos skribi. Ĝenerale la aliaj primokas ilin kaj malhelpas ilin paroli. Reage ili fariĝis ege silentaj kaj nur observas tion, kion ni faras. Hodiaŭ du el ili rezignis pri la klubo, en kiu ili ne sukcesas fosi lokon por si. Sed eĉ se restas nur unu el tiu klaso, mi daŭre uzos senskriban pedagogion kiam ni kunvenas.

Kelkaj scivolemuloj tre aktive eksperimentas en nia nekutima farmaniero kaj baldaŭ esprimos pli ellaboritajn frazojn. Foje infanoj demandas ĉu oni kontrolos iliajn sciojn, ĉu estos puentoj. Ili samtempe deziras ludi en eksterlerneja kadro, kaj samtempe postulas konatan kadron : ili daŭre nomas min "instruistino", dum ili perfekte komprenis ke mi estas simpla volontulo. Sed fakte tiun fakton ili ne akceptas. Kiel plenkreskulo povas labori senpage ? Ĉu eblas ke instruado estigu plezuron ? Kion mi vere celas ? Ĉu vendi misteran ideon ? Ĉu mi eble estas frenezulino ? Sekve regas iom da malordo kaj brua, iom provoka babilemo en la klasĉambro. Ni tre malmulte povas vere praktiki la lingvon.

En la mezlernejo nuntempe venas nur du knabinoj, preskaŭ laŭvice. Unu ŝajne rezignis. Poste ŝi revenis, sed la alia ne plu vizitas la klubon. La unua intertempe konvinkis amikinon interesiĝi.

Tio signifas ke pedagogio devas adaptiĝi al konstanta ŝanĝiĝo de la membraro, laŭ la nombro, laŭ la lingvonivelo, kaj ankaŭ la individua klereco aŭ la familia kulturo : estas interese, kiel reagas la infanoj kiam ni uzas Plemobiloj, ĝuste ĉar ni paŭsas vivsituaciojn. Ekzemple, knabinoj tuj proteste reagis antaŭ situacio en kiu virino stiras veturilon, dum la edzo sidas apud ŝi (vd familio en veturilo 2006/12/07). Kompreneble mi provas profiti la okazon konstrui novajn frazojn el tiu subita intereso, ĉar estas klare ke en tiu momento ili tre atentas pri mia respondo. Tiukaze, mi nur reliefigas iliajn diversajn opiniojn kaj ne diras mian.

En la klubo ni ne povas uzi komputilon, tial ne estas vera interago. Eble mi zorge notu ĉiun komenton, kaj ni uzu ĝin en la tuja kunveno, por ke ili imagu respondon : evidentiĝas ke eksterlerneje ili rigardas la blogon nur por montri al la gepatroj.

Ĝis nun ili ne kapablis respondi al komento, kaj mi ne volas anstataŭi ilin (male kiel mi tro ofte faris kutime, bedaŭrinde, kaj tial ne povis konstati ĉu ili vere alproprigis al si la vortojn) sed mi esperas ke ili tion baldaŭ faros.

Ĉiuokaze, Beĉjo, mi tutkore dankas vin pro via partopreno, ĝi iam montros sian gravecon !

Grafino en belegaj vestoj

2006-12-11T00:02:00.000+01:00

Mi ne perdas okazon trovi librojn por infanoj en Eo, ĉar kuna legado eĉ ne ofta kun Klara estigis fortan ligon inter ŝi kaj la lingvo. Verdire, hejme la lingvopraktikado estas ĉiutaga nur por mi, kaj estas antaŭvideble ke sen plia instigo al la infanoj, ili rapide perdos la lingvon.

Ĝuste antaŭ kelkaj semajnoj oni proponis al kiu deziras, recenzi la libron "La grafino kaj ŝia fantasta vivo", de Markku Sarastamo, mem esperantisto. Post la unuaj frazoj, mi atendis ke Klara protestos pro la sufiĉe vasta vortprovizo, sed okazis la malo: ŝi postulis rektan legadon, por sekvi la neordinaran rakonton. Estas agrable vidi kiel la aŭtoro taksas la leganton en tiu fea fabelo : kiel homon plenkonscian pri diversaj aktualaj demandoj.

Ni tre ŝatis la tekston, sed unuanime ĉiuj hejme miris antaŭ la ilustraĵoj, tial mi ne rezistas al la plezuro enretigi kelkajn mirinde belajn pentraĵojn de la aŭtoro mem.

"La grafino kaj ŝia fantasta vivo", de Markku Sarastamo, en dulingva versio kun traduko de Saliko (Raitta Pyhälä), memeldono, havebla de UEA-libroservo.

Anonima oper-kantistino

2006-12-09T22:29:00.000+01:00

Ad Libitum, kun Ann, Marite, Samir,
Marielen, Paul, Reĵis ĉe kontrabaso
kaj Noela ĉe (iom moderna) klaveceno.

Pasintan dimanĉon nia bando Ad Libitum ludis renesancan kaj barokan muzikon en preĝejo, kun ĥoro kaj du aliaj orkestroj.

Bona okazo ludi publike, tio devigas nin progresi, kaj helpas provizi la preĝejzorgantojn per iom da mono por restaŭri la malnovan konstruaĵon. El la teraso de tiu mezepoka monumento, oni povas vidi sonorilturojn de dektri aliaj ĉirkaŭaj preĝejoj, en la regiono de Duras'.

Ni do kolektiĝis, trejniĝis laŭvice dudek minutojn, kaj tuj poste alvenis la publiko : plej parte angloj ĉiregione loĝantaj. Regis la angla lingvo ĉie en la preĝejo : mi malkovris ke, iom strange, la loka loĝantaro ne alveturis dum ĉie estis afiŝoj, de dek tagoj. Ne komprenante la konversaciojn, mi sentis min eksterlande. Kaj la kristnaskokantojn la ĥoro kantis en la angla, kompreneble .

Por la muziko, komence ĉio iris glate, kaj mi ekpensis ke ju pli da koncertoj, des malpli da streĉo, sed iom post iom la mano ektremis sur la tenilo de la vjolo. Ni koncentriĝu ... Dum Paul kantas renesancajn ariojn de Dowland, tute glatas, mi ŝategas akompani lian varman, ne lirikan voĉon. Poste venas Haendel. Subite la fingroj rifuzas obei. Kion alian fari, ol ŝajnigi ke mi ne ludu en tiu parto ? La rapidajn tonojn mi tiam ne kapablis eltiri klare, do mi laŭeble simpligis la partituron dumlude. Ne estis tro malbone, mi ĝoju ke ne estis katastrofo. Ankaŭ la filo Samir venis kaj ludis aldofluton, sen ajna antaŭtrejnado. Lin ne trafas tremoj, timoj, angoroj aŭ metafizikaj pensoj dum la ludado, kaj mi foje opinias ke tiuj aferoj ne estis juste dividitaj inter ni.

Jen venis la vico de la lasta grupo : modernaj transversaj flutoj, ĝenerale kun multe pli laŭta kaj klara sono, por multe pli konata muzikstilo. Feliĉe ili ne ludis unue. Por la lasta ario de Mozart, virino stariĝas kun la fluto en la mano, antaŭ la publiko. La grupo ekludas, ĉiuj pensas : ŝi certe ludos soliste. Sed ŝi malfermas la buŝon, kaj ekkantas. Mirigite, ni subite konscias ke en tiu malgranda preĝejo , ekkantas vera opera kantistino, kun perfekta voĉo, majstra arto.

La lastaj tonoj perfekte traflugas la aeron, plenigas la nefon, lasas nin senmovaj. La surprizo estas tiom granda, ke mi ekploras. La nomon de la kantistino ni eĉ ne scios, ŝi kantis tute anonime.

Annie Proulx en la franca

2006-12-09T00:04:00.000+01:00

Pro intensa varbado, preskaŭ ĉiuj aŭdis pri la filmo « Brokeback Mountain ». Ĝin mi ne jam spektis, ĉar familia veturado al kinejo kostas multon, kaj ĉar mi volis unue legi la libron. Espereble la komparo estos kontentiga, ĉar mi tre ŝatis la libron.

Sufiĉe ofte kiam famiĝas filmo, la koncerna libro naskiĝis de noveligo, el la scenario. Ĉifoje temas pri novelo el usona verkistino Annie Proulx, tute ne konata de ordinaraj legantoj kiel mi, en Eŭropo. Cetere la aliajn novelojn ŝiajn la eldonistoj ne kaptis la okazon reeldoniĝi : nur reaperis la mallonga romano, pro la filmo.

La romano trovas fonton en la sesdekaj jaroj, dum dudekjaraj ŝafistoj dungiĝas en la Wyominga montaro por la somera sezono. Kojotoj mortigas la bestojn, necesas konstanta gardado.

Rapide, la viroj intimiĝas. Ekestas vivodaŭra pasio. Ili mem mire konstatas ke kruda deziro estas ne preterlasebla, ke ĝi superŝutas ilin neeviteble. Post plurjara disiĝo, ili decidas renkontiĝi diskrete de tempo al tempo, sed rezignas pri komuna viv-idealo pro konscio, ke ne eblas riveliĝi antaŭ la ĉirkaŭa malestimo : en la mallibera etoso de tiama usono, viro ne meritas vivi se li ne respondas al normaj kriterioj. Kaj fine, homoj arogas al si la rajton interrompi la vivon de la "nenormalulo". Intertempe tio diversloke ne vere ŝanĝiĝis.

Plej impresis la plej pudora rakonto, kvankam per popola kaj kruda parolmaniero : la sentoj estas des pli fortaj ke oni neniam esprimas ilin laŭte, dum la manko de la amato konstante ĉeestas. La herooj ne nepre estas aparte belaj, kleraj, fortaj, aŭ noblanimaj, sed simple veraj.

Eble esperanta traduko estus pli trafa, sed jam tre plaĉis al mi la franclingva traduko. Ĉu usona esperantisto iam provizos nin per bela, neforgesebla traduko ?

De Walt Whitman

2006-12-07T23:58:00.000+01:00

La Juneco ne estas vivepoko,
ĝi estas mensostato,
pruvo pri volo, kvalito de la imagpovo, vigla stato de la emocioj,
supereco de la kuraĝo super la timideco kaj de soifo al aventuro, super amo de la komforto.
Neniu fariĝas maljuna nur ĉar li vivis certan jarnombron.
Li tia fariĝas nur ĉar li forlasas siajn idealojn.
Jaroj faldas la haŭton, sed prifajfi pri entuziasmo faldas la animon.
...

"Fajron sentas mi"

2006-11-20T23:52:00.000+01:00

Longe en la libroservo de Kvinpetalo restis de Ulrich Mathias tiu libro, kiun mi vidis antaŭ du jaroj eble.
Bah, romano pri junulo en esperantio, mi pensis, nenio interesa. Sed finfine venis la tempo kiam mi ĝin aĉetis.

En la unuaj paĝoj, mi sentis ĝenon : kial la aŭtoro bezononas priskribi ĉion el la sentoj de la rolulo, detale, kvazaŭ oni tion ne komprenus mem ? Poste mi komprenis ke ties konsciiĝoj similas naskiĝon : ne facila afero, ne memkomprenebla, sed iom peniga, kiu postulas ke la vortoj precize esprimu ĉion el la soleca speguliĝo. Nur poste aliaj homoj akiras nomon.

Intertempe la ĉefrolulo maturiĝas, iom pli firme alfrontas la malfacilaĵojn, kaj konscias poiome ke malgraŭ la ĉiea morala perforto, ĉio dependas nun de kiagrade li lernos ami sin mem por aliri aliajn kunhomojn.

Ne estas optimisma moralo en tiu rakonto, la vivo simple disvolviĝas, okazos neniu miraklo. La kolektiva perforto kontraŭ tenereco konstante premas ĉiun. Tra la patroj, perfortema socio daŭrigas la iamajn krimojn : por fari viron oni mortigu la infanon. Kaj la patron kaj la infanon li do priploras, kvazaŭ li ne povas plene vivi sen unue funebri.

La aŭtoro ne diras kiel lia heroo sukcesas pluvivi. Oni povas supozi ke la lasta sceno estas grava etapo en lia persona vivo, ke ĝi estas start-punkto por iu nekonata alio. Mi tre ŝatis tiun honestan manieron kongruigi la rakonton kun la realeco.

Nova blogo por la baza lernejo

2006-11-16T20:41:00.000+01:00

Estos malfacile ne miksi inter la tri blogoj pri kiuj mi zorgas : dum mi volis modifi la aspekton de la nova blogo "La nigra kato", mi fakte forviŝis ĉion, kion mi preparis por "Faldfolio". La plej malfacila afero estas, forigi ĉiujn anglajn vortojn de la menuo : kelkajn oni povas, sed aliajn (ekzemple en la "profilo") oni tute ne povas. Almenaŭ provizore.
Poste mi decidis fari ion tute apartan por la infanoj, kiuj elektis diversajn kolorojn. Do mi pasigis du horojn por ŝanĝi la koloron de la diversaj skribaĵoj, la titoloj, la ligiloj, la disigaj linioj, ktp. Sed kiam estis tempo por afiŝi definitivan paĝon, ĉio malaperis, ĉar la publika aspekto verŝajne havas damnan kopirajton. Por tiom bazaj paĝoj, vere estas komplete stulte.
Estas klare, ke mi ne plu donos elekton al la infanoj, ĉar fakte ne eblas. Feliĉe en "eosfero" de la mezlernejo, ili ne havas tiajn postulojn ...

Son-slipoj

2006-11-16T02:22:00.000+01:00

Jam delonge neniu artikolo en tiu blogo : tro da farendaĵoj. Necesus skribi du-trifoje ĉiutage, sed mi apenaŭ sukcesas fari la ceteron, el kio certe tro da prioriatoj.

Hodiaŭ mi provis aldoni son-slipon en la blogo de la esperanto-klubo "eosfero". Sed tio ial ne funkciis. Ne estas rekta ebleco aldoni son-dokumenton. Tiel mi volis provizi la lernantojn per parol-vida helpilo. La nura rimedo ĝis nun estas sendi la slipon en mesaĝo, sed mi ne tre ŝatas tiun sistemon. Pli bone stoki ilin sur la reto, tiel ke ili povu rigardi la bildon, kaj aŭskulti la voĉon. Mi provis per senpaga paĝaro kiu gastigas dokumentojn, fotojn, sonaĵojn, ktp. Sed oni ne antaŭvidis ke homoj povu facile elŝuti, aŭskulti ktp, klakinte sur simpla ligilo. Certe ekzistas aliaj solvoj.
Se nin povas helpi iu, ni estos tre kontentaj !

Al Kvinpetalo

2006-10-25T09:23:00.000+02:00

Hodiaŭ Klara kaj mi vojaĝos al Kvinpetalo por kvintaga kurso. Klara aŭdas Esperanton de sia infanaĝo kaj ĝenerale komprenas ĉion, sed hezitas por paroli. Evidentiĝis en la pasintaj monatoj, ke ŝi perdis multon kaj ne povas esprimi sin libere pro manko da vortprovizo. Pri gramatiko ni ne parolu, ŝi iom intuicie uzas regulojn kiujn ŝi komprenas sed ne plene regas.
Antaŭ kelkaj tagoj ŝi vere petegis iri al Kvinpetalo por "trapasi ekzamenon". Nekredeble, kiel infano foje reagas : ĉu pro la plezuro kiun mi montris post la ekzameno kiun mi trapasis ĉisomere ? Evidente por ŝi, ekzameno ne estas timiga, lerneja afero, sed kontentiga ludo kun ioma risko.
Dum kvin tagoj ŝi almenaŭ loĝos en esperantista medio kaj espereble la homoj ne tro krokodilos. Bona afero ĉifoje : samaĝa knabo partoprenos.

Dume mi partoprenos en debato pri pedagogio. Tre interesa temo ĉar refoje mi konstatas lastatempe ke oni daŭre instruas la lingvon same kiel antaŭ unu jarcento, kun terura antaŭjuĝoj kiujn ni ne sukcesas eltiri el niaj metodoj. En la interretaj kursoj, korektantoj, kiuj tute ne regas la lingvon, transdonas siavice gravajn erarojn tute senkonscie, ĉar ili mem ne komprenas la strukturon de la lingvo. Ne temas ĉu komencanto povas aŭ ne instrui, oni foje vidas, kiel kuraĝige kaj profitdone komencantoj scipovas instrui bazan nivelon, sed ŝi/li havu almenaŭ ideon pri la specifeco, la skemoj de la lingvo kaj ne paŭsu sian propran lingvon. Instruontoj pripensu pri la maniero instrui, kaj ili daŭre lernu, tio estas minimuma devo kiam oni instruas. Tiurilate, lernado pri la historio de la lingvo certe tre utilus. Kiel lernanto mi vere ŝatus havi tiajn klarigojn sur la interreto en klara kaj facila lingvo.

"Mio, mia filo"

2006-10-24T00:01:00.000+02:00

Por recenzo mi legis la romanon "Mio, mia filo" de Astrid Lindgren. Ĵus sendinte la recenzon, mi memoras pri dubo dum la legado : ĉu la aŭtorino priskribas freneziĝon de la heroo, kiu elpensas novan mondon por eskapi el tro malfeliĉa vivo, aŭ ĉu ŝi pledas por ideala formo de kreskado kun sufiĉe da elprovoj en ametoso ? Ĉiuokaze, kiel lerte, emocidone ! La tradukinto tiel lerte laboris, ke mi eĉ forgesis ke temas pri traduko, tion mi tuj menciu al la redaktanto ...

Refoje kluboj

2006-10-19T23:58:00.000+02:00

Kiel ĉiujare en septembro, mi petis permeson instrui Esperanton en du lernejoj : baza lernejo kaj mezlernejo de la urbo Sainte Foy la Grande.

Kiel ĉiujare en junio mi promesis ke jen ekde nun mi ne plu okupiĝos pri lernejaj esperanto-kluboj en kiuj mi elspezas tiom da energio por nenio, ŝajne. La kunvenoj okazas kutime ĉiusemajne po du, dum la tagmeza paŭzo kun energiplenaj infanoj kiuj postulas distradon, sed ne vere deziras lerni. Tio signifas ke kvarfoje ĉiusemajne, mi veturas por instrui al infanoj. Kvankam ni faris multon kune (ludi, kanti, paroleti, ktp), la impreso fine de la jaro estas, ke tio utilis al nenio rilate la lingvon, krom distri ilin. Ĝis nun la instruistoj iom malestime rigardas tiun volontulan laboron de ne profesia instruanto kiu revas pri eksmoda internacia lingvo. Precipe en la baza lernejo, kie la infanoj havas ege multajn malfacilaĵojn : temas pri la plej malfavorata lernejo, kun helpklaso por infanoj kiuj eble neniam scipovos legi nek skribi. Oni ankaŭ koncentris multaj enmigrintojn en tiu kvartalo, kie sensalajreco regas, sendepende de la deveno. Kulturŝokoj ankaŭ regas la lernejan vivon. La junaj instruistoj senkuraĝiĝis, kaj post nur unu lernojaro, la nova direktoro demisiis por savi sian sanon.

Sed kiel ĉiujare en septembro, mi denove petis permeson instrui, kaj ĝin ricevis.

Ĉijare okazis ŝanĝiĝoj :

ĉiusemajne mi vizitas ĉiun lernejon nur unufoje. Necesa tempodaŭro por ekhavi sufiĉan distancon kun la kluboj, konservi ioman liberan tempon, kaj ne elĉerpiĝi.
la direktoroj de la lernejoj ŝajne pli estime konsideras la lingvon.
ni bonvenigas esperantistojn, ĉu eksterlandajn, ĉu francajn.
ni ekhavas blogojn por esprimi nin, lerni la lingvon, rakonti pri la lerneja kaj/aŭ ĉiutaga vivo.

Tre malfacile mi rezistas por ne mem decidi la titolon, tion ili mem decidu. Prefereble ili mem elektu la ĝeneralan aspekton, sed ni ne havos eblecon, nek tempon, aliri la reton sufiĉe ofte kune, tial bedaŭrinde mi mem elektos la ĉefpaĝan modelon.

Knabino ekkrietis, kiam ŝi sciis ke eble eksterlandaj esperantistoj lasos komentojn por ni ...

Maltipe

2006-10-11T00:09:00.000+02:00

Thierry miris : ĉu mi vere tagmanĝis sole sur la parkejo ? Devis esti malagrable.

Klarigo : mi havis iom da tempo inter du rendevuoj, sed ne sufiĉe por reveni hejmen dudekkilometrojn for de la hejmo. Mi kunportis sportosakon kun bankostumo, korbon kun kokidaĵo, panon, kaj sur telero, grandan porcion da kremkuko kiu restis de hieraŭ. Mi parkis antaŭ la naĝejo, ŝaltis muzikilon (dolĉaj kornamuzoj kaj vjelo), trankvile manĝis starante apud la veturilo, ĝuis la sunon kaj la birdokantoj, poste kuŝ-sidis en la aŭto, kaj dormis momenton. Estis agrable varmete. En duondormo mi aŭdis ke homoj preterpasas la veturilon kaj komentas ke mi bonŝancas, tiel dormante. Jam delonge mi ne ĝuis unuhoran sieston en tiaj kondiĉoj. Restis nur duonhoro por naĝi, sed mi decidis tion fari. Poste mi estis komplete malstreĉita kaj unuafoje en la semajno, komplete fajfis pri la tempo. Mi alvenis preskaŭ ĝustatempe por la dua rendevuo (esperanto-kurso) en apuda vilaĝo. Tie ne venis pliaj lernantoj, tial mi pasigis du horojn kun la kunorganizanto, kiu ne emis lerni ĉitage kaj preferis babili. Ni krokodile interŝanĝis opiniojn kaj rakontojn, trinkante oranĝosukon, ĝis kiam estis tempo veturi por la infanoj. De tempo al tempo oni tion meritas kaj mi pretas subskribi kontrakton por pliaj seancoj ...

Kaj nun muso ...

2006-10-07T00:17:00.000+02:00

Post instalado de la kankro en la hejmo, ni devis aĉeti por ĝi nutraĵon. Jen okazo por lerni kune pri tiaj bestoj. Sed mi forgesis ke Klara nepre NE eniru bestovendejon ! Meze de papagajoj, kunikloj, kanarioj, sciuroj, ktp, musoj siestas en vitra kaĝo. Nu, konsentite, ni aĉetos unu.

Aleksandroj tra la mondo bonvolu pardoni nin ... Jen Aleksandro, ŝi diris. Nun estas muso en ŝia dormoĉambro. Aleksandro estas karesata, kisata, nutrata plurfoje ĉiutage. "Li" certe ne petis tiom da prizorgado.

Kankro kiel hejmobesto

2006-10-06T23:56:00.000+02:00

00:10

Estis iom surprize trovi kankron en akvobaseno de la superbazaro, merkrede. La besto agresemas, ĝi provas pinĉi ekde kiam oni alproksimiĝas... Neniu en la vendejo scias de kie ĝi venas.
Kiam Klara demandis ĉu ŝi rajtas ĝin kunporti hejme, la kasdeĵorantino tuj konsentis.
Fakte homoj aĉetas amerikajn kankrojn por akvario, sed poste malkovras kiel tede estas, zorgi pri tiu malsimpatia, neinteresa kaj nehejmeca besto, kaj decidas senpeziĝi de ĝi. Sed en niaj riveroj, amerikaj kankroj formanĝis la nutraĵojn (kaj la idojn) de la lokaj kankroj, kiuj sekve preskaŭ komplete malaperis. Ĉifoje la forlasinto pripensis, ke en superbazara baseno, la malutilo estas malpli granda.
Tiel nun, kankro provas plu vivi en nia manĝoĉambro. La akvokuvo ĝenas apud la fenestro, kaj mi jam scias kiu devos zorgi pri la kaptito.

Glaciaĵo en suna posttagmezo

2006-10-02T23:25:00.000+02:00

En nia regiono pli komfortas esti arabo ol cigano. Okazis tiel, ke de jardekoj la lokaj agrikulturistoj dungas marokanojn, kaj ĝenerale laŭdas iliajn diligentecon kaj laborkapablojn. Ne plu estas laboro por novaj enmigrontoj, sed la ekskolonizitojn oni daŭre akceptas ĉar oni kun ili konservis kvazaŭ familiajn ligojn. La gefiloj poste vizitadis la universitaton, kaj ĝenerale oni neniel mallaŭdas tiujn kamparanojn kiuj senbrue faras siajn infanojn burĝoj. Tial ili ne tro suferas rasismon, kvankam ekstremdekstruloj pli kaj pli aŭdacas semi naŭzajn ideojn en la publika vivo.

Pli malfacila kaj neenviata estas la sorto de ciganoj : malamataj, malestimataj, suspektitaj pro ŝteladoj, ili estas konsiderataj kiel rubaĵo de nia socio. Ne eblas ŝanĝi la situacion en unu okulumo, des pli ke ankaŭ ili, similante kiel eble plej paŭse al la komuna modelo, konformiĝas al tiu kutima vidpunkto, kiu ajn estu la motivo. Sed kiel senti sin prava en eduksistemo ekzemple, kiam oni de la komenco estas konsiderata kiel analfabeta debilulo ?

Klara iam partoprenis naskiĝdatrevenon kun amikino sia. Poste oni al ŝi donacis foton de la festo. En la lernejo knabo malestime ironiis : eehh, ĉu vi vere eltenis kun ciganoj ? Feliĉe ŝi respondis ke unue la knabino ĝuste estas ŝia amikino kaj due, ke ŝi fajfas pri la afero.

Foje en la ĉiovendejo, post ŝtelado, kasistino kuris post ciganino kaj akuzis ŝin laŭtege, vulgare kaj malestime, ke ŝi estas kulpa (dum ŝi ankoraŭ havas neniun pruvon). Kun ordinara loĝanto ŝi riskus procezon, ĉar ŝi atingis la dignecon de la klientino. Sed ĉifoje ŝi riskis nenion. Plej ŝoke estis, ke la kasistino iam estis samklasano mia, kaj mi ne imagus ke ŝi povas tiel konduti. Ne eblis scii pri kio okazis poste.

Ankoraŭ plia memoraĵo : cigana familio eniras la ĉiovendejon. Tuj alproksimiĝas la gardisto, kaj demandas « kion ili intencas fari ». La viro respondas ke kiel kliento li intencas aĉeti varojn. Sed la gardisto sekvas ilin en la vendejo por kontroli ĉu varoj ne malaperas.

Sur la ĉiovendeja parkejo, pasintsemajne, en blanka kamiono, cigana familio paŭzas dum momento. Viro sidas ĉe la stirilo, du virinoj sidas apude. Du tre similaj virinoj kvindekjaraj, sendube fratinoj, eble ĝemelinoj, kun tufaj hararanĝoj en la sunradioj. Ni ekrigardas unu la aliajn : ili frandas surstangetajn glaciaĵojn, kun rava rideto al si mem, kiel knabinoj. La rigardoj renkontiĝas tra la fenestrovitro, ili ekridegas kaj krias : jes, ni frandas glaciaĵojn, estas ĝue foje ! Mi respondas : prave, bonan apetiton ! Kaj mi foriras akompanite de belega rideto de la fratinoj. Tio okazis jam de du semajnoj.

Ilia rideto nestiĝis en mia memoro kaj lumigas ĝin de tempo al tempo.

Kun vjelfaristo

2006-09-29T00:30:00.000+02:00

Pruntedonita eta vjelo kiun uzos Klara por siaj unuaj lecionoj, ne tre bone funkcias : la radtenilo iom malmole turniĝas, estas tre malkomforte por infano kiu devas trovi fortan motivon por devigi sin ekzerciĝi.

Hodiaŭ estis aparta tago : mi veturis al Philippe Mousnier (Filip' Munje), vjelfaristo. Tio ĝenerale estas vera ekspedicio ĉar li loĝas sufiĉe malproksime en arbaro, for de la urbo. Plie li laboras zorgeme kaj precize, tio postulas tempon, tial oni estu preta pasigi tie kelkajn horojn. Des pli ke mi renkontis mortintan belegan vulpon sur la vojrando kaj haltis tie por ĝin rigardi dum momento. Estus oportune foti, sed mi komplete forgesis.

Alveninte en la atelieron, mi tuj demandis ĉu mi rajtas foti, li jesas kondiĉe ke oni ne vidu lin. Nun mi opinias ke mi devus verki artikolon pri vjelfaristo en Vikipedio. Tion mi certe faros iam.

Filip' aĉetas foje siajn lignaĵojn en Ĵurao, tio signifas ke li trairas tutan Francion por elekti kaj havigi al si la bezonatan materialon. Li pasiiĝas por belsono de konstruataj vjeloj, plibonigas prototipojn, eksperimentas, kaj ĝenerale akiris mondfamecon. Hodiaŭ li klarigis ke en Italio kaj Hispanio li ne vendas multajn vjelojn, ĉar tie la vjelludantoj preferas modajn, modernegajn materialojn kiujn li prefere ne uzas : laŭ lia opinio, malmola ligno pli longe rezistas ol teflono aŭ aliaj plastoj. Sed en nordaj landoj, oni trovas multajn vjelojn liajn.

Necesas du kompletaj monatoj por konstrui vjelon. Tial, inter riparadoj, konceptado de novaj instrumentoj, antaŭaj mendoj, eksperimentoj kaj tiel plu, vi devos atendi du jarojn antaŭ ol ricevi novan vjelon lian.

La ateliero bone odoras lignon. La loko estas kvietiga, paciga. Li prenas tempon, atente ekzamenas vian instrumenton, turnas ĝin, rigardas angulojn, tanĝantojn. Singardeme malmuntas nur iom post iom. Anoncas ke supozeble la problemo venas de ie aŭ tie. Mankas dekonmilimetro tie, obtuzas la sono ĉar troas la alteco de la kordo tie sur la ponteto ... Li atentigas : ni ne faros miraklojn, sed eble ni provos tion aŭ tion. Li ĉion klarigas, Intertempe li ekbabiletas pri homaj rajtoj, pri radioelsendo, pri baldaŭa koncerto.

Post unu horo la vjelo gaje kantas inter liaj manoj. Kaj li kalkulas kiom ne tro pagigi al vi.

Alia speco de ĉasado

2006-09-27T15:30:00.000+02:00

Posttagmeze :

Traduko de la Informbulteno de la asocio RESF93 (eltiraĵoj)
(Réseau Education sans frontières 93 - Edukado sen landlimoj, departementa grupo de la agadantoj grupoj kaj lernejoj por informado kaj subteno al junaj eksterlandaj senrajtigilaj gejunuloj)
26 sept 2006

Ĉasado kontraŭ senrajtigitaj eksterlandanoj kaj ties infanoj

en pariza regiono

La 26an de septembro, perforta kaptado okazis far policanoj kaj ĝendarmoj en la urbo Aubervilliers (pron. Obervilje) pro ordono de prokuroro, verŝajne pro akuzo pri kaŝlaboro.
Dum tiu kaptado, kiu celis ĉefe ĉinajn familiojn, la vizititaj apartementoj estis detrue priserĉataj kaj malplenigitaj.

Pli grave, viro kiu provis eskapi laŭ la tegmentoj de najbara lernejo, postkurata de maskitaj policanoj, falis el unuetaĝa tegmento sub la rigardo de la lernejanoj. Laŭ atesto de loka politikulo, ŝajnas ke oni atendis intervenon de fajrosoldatoj por ĉesigi pridemandadon de la ŝokita vundito, tenata sur la grundo.

Iom poste instruistoj de najbaro lernejo « Anne Sylvestre » konstatis ke du infanojn ĉindevenajn, ne reprenis iliaj gepatroj. Sammomente, instruistoj de la mezlernejo « Jean Moulin », en la sama kvartalo de Overvilje, kolektis atestojn de lernantoj, kiuj vidis rabadon de unu el iliaj kamaradoj, ankaŭ ĉindenvena, en polica veturilo.

La loĝantaro tuj indigniĝis en Obervilje kaj oni rapide organizis solidaran agadon : homoj improvize amasiĝis antaŭ la lernejo "Anne Sylvestre". Tricent personoj, inter kiuj gepatroj, instruistoj, lokaj politikuloj kaj multnombraj lernejanoj el la lerneja centro "H. Wallon", demonstracie marŝis al la urbodomo, kie la Obervilja urbestro, helpurbestro kaj respondeculo de RESF93 ekparoladis.

Dum per kontaktoj oni penis trovi kie estas la 10 ankoraŭ kaptitaj familioj kaj organizi ilian defendon, solidaran alvokon oni lanĉis ne nur por tiuj familioj, sed ankaŭ por ĉiuj familioj kaj infanoj minacitaj en tiu departemento, kie 4600 personoj kaj pli ol 10000 infanoj estas inter la 83% de rifuzitaj familioj kadre de la novaj ŝtataj decidoj de la 13a de junio.

Oni povas nur miri antaŭ la nombro de policanoj mobilizitaj por la ĉasado de senrajtigitoj en Seine Saint-Denis (franca departemento en la pariza regiono), departemento kie la prefeto plendas pri nesufikĉa polican-nombro por certigi publikan sekurecon, kaj kie la ministro kandidato por la prezidenteco polemikas pri la sekureca politiko. Lukto kontraŭ neleĝa kaŝlaboro estus pli efika se ĝi celus profitantojn de la laborfortoj, kaj la gravuloj en hom-komerco, anstataŭ iliajn viktimojn kaj ties infanojn.
...

________________________________________

Sovaĝa kuniklo en la kuirejo

2006-09-27T12:59:00.000+02:00

13:00

Hieraŭ matene kiam io griza ekkuris antaŭ miaj piedoj en la kuirejo, mi ne kredis miajn okulojn konstatinte ke temas pri juna kuniklo.

Kelkaj scias ke ni loĝas en kampara vilaĝeto, meze de vitejoj, kie vivas kunikloj. Ni nun havas du bastardajn hundojn, ne tre altaj. Kvankam ili pezas maksimume 4 kilogramojn, ili ĉasas la kuniklojn, ĉefe kiam tiuj estas malsanaj pro epidemio, kio nun okazas : ĉiuj mortigitaj kunikloj estas nespertaj junuloj kun dikaj pustuloj sur la okuloj kaj la nazo. Unu estis vere blinda pro la malsano kaj vere ne povis eskapi. Tupi tre facile ĝin kaptis kaj tuj rompis ties kolon. Kompreneble Klara ploregis.

Sed kial diable kuniklo eniris la domon ? Ĉu la hundoj ĝin postkuris, kaj ĝi fine pafis sin tra malfermita pordo ? Ĉiuokaze ĝi tiom bone kaŝis sin en la domo, ke mi tute ne kapablis trovi ĝin. Ĉar mi devis forveturi por kelkaj horoj, mi simple rezignis kaj ŝlosis la domon.

Kiam mi revenis, ve !! Sur la kahelaro pluraj plantoj estis disŝiritaj, kun voritaj tigoj, kaj dismetitaj folioj. Elektra drato de aŭskultiloj estis tranĉita, kaj rondformaj fekaĵetoj semiĝis en diversaj lokoj. Necesis rapide trovi solvon. Ni skipe priserĉis en la tuta domo, sed timigita kuniklo estas ege silenta kaj senmova, kaj la besto neniel montris eĉ pecon de la vosto.

Fine, malantaŭ florpoto, mi vidis felon kaj ĝin ni provis duope kapti. Sed la dolĉa mola felo glitis inter miaj fingroj, kaj ni vidis galopantajn orelojn glite kure forpafi sin al alia ĉambro. Refoja priserĉado denove fiaskis.

Post la vespermanĝo necesis trovi lin antaŭ enlitiĝo, ĉar kiu scias kion povas detrui malsata ronĝulo en tuta nokto ? Mi staris en salono, senmoviĝis kaj atendis. De tempo al tempo brueto aŭdiĝis, sed estis neeble scii de kiu direkto venas tiu brueto. Fine per lampo mi lumigis sub ŝranketo, kaj jen, la kuniklo senmove kaŭras tie en la mallumo. Kiam mi tenis ĝin en la manoj, mi miris kiel malsana kunikleto povas tamen sukcesi en malespera fuĝo en homa loĝejo. Ĝi malfacile spiris, kaj estis puso en unu el ĝiaj okuloj. La hundoj jam estis jam malantaŭ pordo por la nokto, do mi portis ĝin al la vitejo por ĝin liberigi. Necesis nur duonsekundo por ke ĝi ekkuru salte, kaj malaperu en la nokto. Ni kore esperis unue ke ĝi postvivos la malsanon, kaj due, ke tiu travivaĵo faros ĝin plej sperta estonte kontraŭ hundoj, vulpoj, kaj homoj.

Eĉ sen magio !

2006-09-23T22:30:00.000+02:00

Mi ne ŝatas legi en la lito, ĉar ne estas komforte. Por aliaj estas tute male : la edzo nepre siestas kun libro, kaj ne komprenas kial mi opinias tion malkomforta. Sed post momento ĝenerale, mi sentas formikojn en la piedoj se mi sidas, aŭ en la brako se mi kuŝas flanke. Se mi kuŝas ventre ne estas komforte ĉe la dorso, kaj se mi kuŝas dorse ne estas komforte por la brakoj, ĉar necesas levi ilin, ne multe sed longe.

Hodiaŭ mi legis la tutan matenon kaj decidis ne rompi la magion, do restis en la lito ĝis tagmezo. Ne okazas ofte ke mi restas la tutan matenon en la lito, kaj oni tion ĝuu, se oni sukcesas preterpasi la kulposenton (verdire estas multe por fari en la domo aŭ en la komputilo, sed foje nu, al la diablo ni sendu la farendaĵojn).

--- Mi konfesas ke temis pri Harry Potter (la sesan volumon), kies esperantan tradukon mi atendas de jaroj. Se ĝi iam aperos mi tuj mendos, por vidi ĉu la esperanta traduko estas pli bona ol la franca.
Parenteze, "La Mastron de la Ringoj" mi legis en la franca antaŭ 25 jaroj (la filmo tiam estis eĉ ne revo, estis nur unua parto el desegnofilmo kiun mi ege ŝatis, kvazaŭ infano, kiel kutime). Se mi bone memoras, mi legis la tri volumojn post "la Hobito", kiel eble plej malrapide por ĝui la rakonton kiel eble plej longe, dum semajnoj. Tiam ne estis T-ĉemizoj, derivitaj objektoj, videoludoj, ktp. La romano en si mem estis bonega. Antaŭ tri-kvar jaroj kiam aperis "La Hobito" en Esperanto, mi tuj legis, kaj malkovris ke mi multe pli ĝuas la esperantan version ol la franca : la bildoj aperas antaŭ la okuloj, la sonoj en la oreloj, la odoroj en la nazo, kaj la sentoj en la menso. Ĉu ĉar oni en nedenaska lingvo devas pli atente kaj malrapide legi ?
Tial povas esti ke la esperanta versio de Harry Potter estos pli plaĉa ol la franca, sed ne plu estos William Auld por provizi nin per genia traduko. Kaj mi forte dubas ke iu scipovos superi lin, sed tio estas alia afero. Onidire "La Mastro de la Ringoj" reeldoniĝos venontjare, kaj estu certaj ke mi ĝin tuj mendos. ---

Ne temis pri tio, sed pri la fakto ke kiam libro plaĉas al mi, ĉio el la ĉiutaga vivo komplete malaperas, kaj mi decidis ke ĉimatene tiel estos.
Kiam estis tempo por ellitiĝi, okazis tio stranga, dum malpli da tempo ol kio necesas por rakonti : mi etendis la manon por repreni la brakhorloĝon kiun mi kutime demetas por dormi (ĉu necesas konservi ĉe la brako ion, kio rememorigas al vi ke la nokto pasos kiel la cetero, dum vi ŝatus ĝuste eliri el la ĉiutaga vivo ?).

Mi sidis ĉe la litrando, kaj enirigis manon en la brakringon de la horloĝo. Dum malpli ol sekundo, mi subite havis la impreson ke la brakringo estas nur duona, ĉar ne plu ekzistas senso ĉe tuta parto de la manartiko. Poste akre doloris kiam la senso revenis. Sed intertempe, kvankam la rigardo sekvis la aferon kaj mi sciis, ke la brakringo estas kompleta cirklo, la haŭto mem sensis plu nenion. Mi eĉ denove rigardis, por certiĝi ke la brakhorloĝo estas kompleta. Stranga impreso, kvazaŭ la mano ne plu ekzistas.

Firmaj decidoj pri la e-kluboj

2006-09-21T21:22:00.000+02:00

Antaŭ ses jaroj mi ekinstruis Esperanton en mezlernejo kaj en baza lernejo. Ne mirinde, ke neniu legis la afiŝojn, sed Samir (mia plej aĝa filo, dekdujara), tre memfide enkondukis la temon ĉe siaj amikoj. Dum kvar jaroj inter 4 ĝis 8 knaboj venis dufoje ĉiusemajne en ĉiu lernejo, dum la tagmeza paŭzo. Ili lernis paroleti, legi laŭtvoĉe kun iom hezitanta tono, teatrumi en Esperanto en ombroteatro, deklami japanajn hajkojn kaj kanti rokmuzikon. Nura bedaŭro, ili tute ne sentas sin koncernataj de korespondado, sub kiu ajn formo : kiam ni provis babili per Skajpo, la sperto ĉesis post kelkaj minutoj, estis tute ne eble.

Post ilia lasta jaro en la mezlernejo, ili restis amikoj kaj inter si kaj kun mi, kaj tio estas vera beno. Ŝajnas al mi ke Esperanto faris ilin pli toleremaj kaj scivolemaj al alies kulturoj (tion mi jam tro ofte ripetis).

Sed necesis denove trovi klubanojn por nova sesio. Ĉifoje Samir foriris al liceo, kaj Jaso ne vere havis geamikojn.

Tiam dekdujara amikineto venis kun siaj amikinoj, kaj dum du jaroj denove mi provis instrui Esperanton. Sed ili ne regule vizitadas la klasĉambron, ĉar mi simple volontulas, ne estas profesia instruisto, kaj havas neniun rimedon por devigi al reguleco en la klubo. Resume ili tute ne sentas sin devigataj dece partopreni. Ĝenerale post kelkaj semajnoj, malnovuloj foriras, novuloj aliĝas, kaj oni devas ĉion rekomenci. Ne vere ĉion, sed en malpli bonaj kondiĉoj. Mi aĉetis salon-ludilojn por instrui diversajn vortojn kaj frazstrukturojn, kaj poste mi eĉ kudris kelkajn ŝtoftabulojn por ludi ĉinajn ŝakojn. Ili pasiiĝis dum kelkaj seancoj, poste estis finite. Poste ili eĉ petis ke ni ludu france.

Same por grupa korespondado : ni ricevis ĉarman leteron de ĉeĥaj geknaboj, kiuj penis bele desegni, ornami la skribaĵojn ktp. Tio ne vekis tiom da klopodoj en niaj lernantinoj, kaj la nefinitaj leteroj restis surloke.
Por la lerneja festo ni preparis kantojn afrikan, araban, kaj hispanan, kun frapinstrumentoj kaj flutoj. La rezulto estis sufiĉe bona, sed mi estis elĉerpita, pro tro plena programo kaj tro ofta seniluziiĝoj.

Ĉijare denove necesas komenci lernojaron. Sed ŝanĝiĝis kelkaj aferetoj :

nur unufoje sed iom pli longe ĉiusemajne mi vizitos la mezlernejon, same por la baza lernejo. En la liberigita tempo, mi iros naĝi, siesti, legi, promeni, trinki teon kun geamikoj, aŭ muziki.
mi konstruos nenion, aĉetos nenion, promesite !
en la du lernejoj estos ekzakte la samaj projektoj
nur tiuj, kiuj enskribiĝis rajtos veni al la klubo (mi ne vidas kiel mi povus devigi regulan partoprenon de dek lernantoj laŭlonge de la jaro)
ni eldonos blogon kun fotoj, kaj ili devos prepari la tekstetojn, legi la komentojn de eventualaj legintoj, ktp.
ni eble esperantigos filmetojn kun knedpastaĵaj roluloj, kiun realigis art-instruisto pasintjare. Ni enkomputiligos voĉojn, sonojn, bruojn, kaj provizos la instruiston per muntebla materialo. Se la plano fiaskos, ni almenaŭ havos la blogon, sed mi dubas ke tio pasiigos ilin tre longe ...
mi provos fajfi pri montrebla rezulto kaj pli koncentriĝos sur la lingvo
mi ne krokodilos (jam perdita veto : kun aro da sovaĝuloj estas preskaŭ neeble)
por memorigi ke tio estas ne tempopasigejo sed esperanta klubo, ni neniam ludos la saman ludon en du sinsekvaj seancoj.
mi pli ofte invitos en la klubo aliajn esperantistojn el nia regiono, kaj ne nepre atendos tro maloftajn eksterlandanojn, kvankam iliaj vizitoj estas vera miraklo por la infanoj.

Ni rikanos poste pro la fiasko, sed mi almenaŭ provos, kaj kiam mi malkuraĝiĝos, mi venos al tiu artikolo por retrovi la firmajn decidojn ...

Kromorno hejme

2006-09-20T22:43:00.000+02:00

Ne ofte oni havas okazon tuŝi kromornon. Tiu mezepoka instrumento preskaŭ ne plu uzatas, krom de fakuloj pri malnova muziko, interalie pro la prezo. Kaj evidente mi ne elspezos tioman monon. Mi ja sufiĉe kontentas : kunludantino konsentis pruntedonis sian, kaj dum tuta semajno mi havos bonŝancon provludi kromornon. Estas strange sperti kiel oni devas blovi el la ventro kaj ne el la pulmosupro, por havi pli stabilan sonon. Ĝi ne estas tiom facila kiom oni kredas unuavide, ĉar la tono ne stabilas : oni povas variigi la altecon nur per la blovoforto, tial estas malfacile ludi ĝuste en grupo.

Kiel aliaj malnovajn instrumentojn, kromorno estas el ligno, kun borita truo por elsendi nur oktavon (oktonan skalon). En bekfluto la blovaero frapas la bevelon de la beko. Male, kiel ŝalmo, « glastonburypipe » aŭ « loriman pipe », kromorno havas duoblan anĉon en kapsulo aŭ « bokalo », kaj do la sono estas multe pli obtuza sed forta, iom naza.

La infanoj reagis tre diverse : Klara ekridis kaj provis ludi, Jaso diris nenion, kaj Samir ŝtopis la orelojn. Tjeri diris ke li ŝatas la sonon sed opinias ĝin iom tro malfacile ludebla.

Ekzistas rektaj kaj kurvaj kromornoj, sed kompreneble la plej impresa estas la kurva, kaj ĝuste tial la homoj memoras ĝian nomon. Sed la prezo estas iom forpuŝiga : 40centimetra instrumento kostas ... 540 eurojn !! Nun kalkulu kiom kostas unu centimetro :+) Dum Lorimanpipe kostas 300 eurojn kaj Glastonburypipe kostas 150 eurojn (temas pri similaj instrumentoj)

Plasta bonkvalita bekfluto kostas 20 eurojn kaj ebligas ludi ĉion ajn, kaj mi neniam forgesas laŭdi ĝiajn sennombrajn kvalitojn : plej simpla, kulturplena, malnovega sed moderna instrumento por ĉiuj stiloj.

La tempo ne konstante pasas same

2006-09-19T19:46:00.000+02:00

Hodiaŭ dum baroka muziktrejnado, ŝajnis ke la aliaj muzikas pli malrapide, cetere mi pli facile sukcesis. Kutime estas tro rapide por mi, kaj mi penas sekvi la aliajn. Pli kaj pli mi pensis pri rezignado.
Do mi deklaris, ke se ili konsentas ludi pli kviete kiel hodiaŭ, mi tre ĝojos. Ili respondis ke nur mi havis tiun impreson, ĉar ili muzikis same rapide kiel kutime. Ĉu tio signifas, ke mi estis malpli laca kaj pli lerta ? Ĉiuokaze revenis la perdita plezuro, muziki kun ili, kaj la vjolo iĝis denove amika kaj bonfara.

Politika maturiĝo

2006-09-18T20:34:00.001+02:00

Pascal Clément estis politika delegito, tiam juna dekstrulo kiu voĉdonis por mortopuno en 1981. Poste la justicministro fariĝis Robert Badinter, unu el la plej fervoraj pledintoj kontraŭ mortigo, kaj dume ŝanĝiĝis la leĝo. Grava simbolo por pacamantoj. Estas vere ke en dudek jaroj kaj sen mortopuno, la nombro de krimaj mortigoj malplialtiĝis (dum la nombro de ŝteloj, seksaj perfortoj, ktp, plialtiĝis). Jen pruvo ke mortopuno neniam utilis kiel forpuŝilo.

Hodiaŭ en radioelsendo, pridemandite pri tiu epoko, Pascal Clément deklaris ke intertempe li maturiĝis, entute ŝanĝis sian opinion, kaj nun certas ke en alta formo de civilizacio, mortopuno ne plu devas ekzisti. Li konsentas ke foje la ŝtato devas antaŭsenti necesan evoluon de la socio al pli nobla formo, kaj ne atendi ke opinioj ŝanĝiĝu. Menciinde, ke hodiaŭ li estas nia justicministro. Nu, mi aspiras al pli ofta maturiĝo de armilvendistoj, altrangaj komercistoj, kaj ŝtataj decidantoj.

Ĉassezono

2006-09-14T12:47:00.000+02:00

En tiu sezono kiam pluvas sufiĉe ofte, sed ankoraŭ varmas, troviĝas multaj "bordozaj boletoj" kiujn oni vendas altekoste sur la stratbazaroj. Tiu (plukita de Daniel) estas el la sama familio, sed oni povas facile rekoni la diversajn kolorojn sur la piedo, kaj la nigrajn makulojn post kiam oni premis la karnon sub la "ĉapelo". Jen Satana Boleto, venena fungo kies konsumado povas kaŭzi morton.

Dume homoj disputas, foje okazas veraj bataloj kaj hommorto : ĉu la plukantoj rajtas detrui la kampbarilojn por atingi la deziratajn fungojn, ĉu ili rajtas surtreti alies arbaron, ĉu nekulturitaj kreskaĵoj devas aparteni al proprietulo aŭ al ĉiuj sendistinge, grava demando !

Samtempe, de kelkaj tagoj, pro oficiala, praviga kalendaro, ĉasistoj ekvagadis en la kamparo, surtretante aŭtunajn semaĵojn, pafante ĉien ajn kaj endanĝerigante la promenantojn. Matene aŭdiĝas pafoj tute apud la vilaĝa domaro, dum leĝoserio postulas, ke oni ne pafu pli proksime ol 100 metrojn for de konstruaĵo.

El la infanaĝo mi memoras pri fenestrovitro truita de kuglo, kaj pri difektitaj telefondratoj. Ankaŭ pri tiu viro staranta meze de nia tritikkampo. Kiam mi alvokis dirante ke li surtretas la semaĵojn, li simple respondis : nu, voku policiston se vi volas. Ĉar mi estis tro juna por serioze minaci, mi simple eniris la domon.

Promenante en apuda arbaro ankaŭ kelkaj tempoj, mi trovis vastajn lignajn konstruaĵojn de ĉasistoj, uzatajn por gvati al migrantaj birdoj. La materialo estas sufiĉe multe ellaborita : ne nur gvatejoj alte en la arboj, sed ankaŭ remizoj kun enir-avertilo, armeaj retoj por kaŝi dudekmetran tunelon, garaĝo el drato kaj branĉoj por pluraj veturiloj, feraj ŝtuparoj. Kaĝoj el kiuj vokas kaptitaj birdoj por allogi la sovaĝajn, kiam oni skuas ŝnuron. Cementaj pezaĵoj fine de ŝnuroj, por malfermi laŭvole pordojn de certa distanco. Ĉio estas arte pritraktita, la instalaĵo certe postulis semajnojn da laboro. En la katenita remizo pepetas kaptitaj birdoj kiuj ne vidis taglumon de la lasta mastra vizito.

En tiu arbaro, plenkreskuloj forgesas la ĉiutagan realecon kaj revas pri heroeco, dum en tiu milito ne estas ia risko por ili, krom monpuno neniam pagata, ĉar oni ne aŭdacas tedi ilin. Mi imagas la virecan etoson en tiuj izolitaj lokoj, la masklajn manĝadojn kun biero aŭ ruĝa vino. Kio okazas se nedezirata homo trudas sin hazarde meze de tiuj ĝiskole armitaj frenezuloj, dum iomete eksterleĝa ĉasado ?

Politike, la ĉasista partio ĝenerale okulumas al la dekstruloj. Eĉ foje al ekstremdekstruloj. Pruvo por mi ke la tielnomataj moralprincipoj de ĉasistoj pri hom- kaj natur-respekto, estas plaĉaj, sensencaj amuziloj, kiuj celas memkontentigon sed neniel konsekvencas.

Sed por ne doni nur negativan vidpunkton, mi ŝatus rakonti tion : kiam mi estis optikistino kaj laboris en butiko, junulino aĉetis binoklon por sekvi la patron dum ĉasado, ĉar bestojn ŝi ŝatas foti. Ŝi rakontis kiel, post longa ĉastradicio, la patro konsentis montri al ŝi la bonajn kaŝekojn, ekobservis la cervojn kun ŝi sen pafi, kaj poste ĉesis entute kunporti la pafilon por sidi kun ŝi dum horoj en arbedotujoj kaj plezurigi la okulojn. Iom post iom li prenis tempon profiti la vidaĵon, kaj perdis la emon pafi.

Pura ĉirkaŭaĵo

2006-09-13T00:15:00.000+02:00

Nia najbaro ne eltenas herbojn, Herbo nepre fias, kaj pro tio li ofte uzas ŝprucilon; tial ĝenerale ĉirkaŭ lia domo, estas eĉ ne unu herbero. Jen unu el niaj rozujoj post kiam li kuracis ĝin ĉiprintempe. Li ne volas kompreni, do mi rezignis pri klarigoj, simple provis malpermesi ke li alproksimiĝu al niaj kuirherboj, kiuj apudas lian muron : petroselo, baziliko, rabarbo kreskas tute apude.

Moderna necesejo

2006-09-11T09:07:00.000+02:00

Post longaj hezitadoj, mi decidis eksperimenti la senakvan necesejon, kiun mi vidis antaŭ kelkaj tagoj en Beauchamp. Por tio mi petis en la familio, antikvan neces-seĝon, kiun mia patrino certe ne revus uzi denove.
Dum tuta mateno mi veturis de ligno-vendejo al alia, por trovi kiu pretas doni lignerojn. Finfine dekkvin kilometrojn for, estas tuta monto da segpolvo preta por mi. Kaj mi aĉetis nerusteblan sitelon (87 € !!!), verniŝon (10 €).
La tutan tagon mi segis, rabotis, ŝraŭbis, tordis, verniŝis, ktp, kaj fine, jen la rezulto : seĝo kun lavebla supro, plisolidigita, kun la iama kovrilo kiu ebligas fermi la ujon sufiĉe konvene. Kompreneble la sitelon mi ne plu povas redoni en la vendejo, ĉar mi definitive transformis ĝin.

Ĝuste kiam mi ŝvitis super la seĝo por ĝin adapti, la leterportisto alportis leteron kun libro pri kompoŝto, sendita de amiko. Kaj mi ĝojas ke la legaĵo konfirmas miajn praktikajn elektojn. Eble helpas ke mi estas filino de kamparano, kaj memoras eĉ nebule pri simplaj, efikaj aferoj.

Avantaĝoj :

vi havas kroman necesejon, tre agrabla novaĵo en kvinpersona familio (foje kun gastoj)
la sitelo estas malpeza,
facile lavebla sistemo, (malseka segpolvo helpas)
nerustebla sitelo,
oni povas transporti la necesejon kien ajn en la domo
oni ne bezonas disigi la likvaĵojn disde la solidaĵojn ĉar tio plifaciligas rapidan, ekvilibran malkomponadon,
la malpuran segpolvon mi simple verŝas sur la kompoŝton,
post plurtaga uzado, NE estas malbonaj odoroj
via edzo favoras al nova kompoŝtejo pli praktika kaj pli vasta.
Post unu monato vi povos anonci al via mirigita familio ke vi ŝparis 1500 trinkeblajn akvolitrojn

Malavantaĝoj :

via familio tute ne pretas uzi tiun praan sistemon, malestime rigardas ĝin, kaj tute hazarde forgesas uzi ĝin, kaj do vi aŭdas akvoŝprucadon 20foje ĉiutage, dum vi pene ŝparadas kelkajn litrojn. Verdire, tiu necesejo tute ne similas la iaman, ĉar segpolvo ne ebligas odorojn.
la seĝo ne estas tre komforta
vi devas malplenigi la sitelon du-trifoje ĉiusemajne
vi mem devas anonci al la segisto, ke vi bezonas segpolvon por necesejo, kaj tion li tute ne komprenas kiel progreson. Vi ekkomprenas kial tiuj tedaj ekologiistoj predikas en la dezerto.
vi sentas vin tre sola (kiam la tuta familio adoptos tiun solvon, vi ne plu estos sola)

Konsekvence : eĉ ne atendante la finon de la eksperimento, vi ekpensas pri plibonigita sistemo. Vi revas pri bela ligna kesto kun vera komforta sidilo, kaj vi havos dekon da en via hejmo, kiun prienvios ĉiuj amikoj viaj. Unue vi seduktu vian familion, kaj tio estas la plej malfacila plano de la tuta afero. Kuraĝigas vin, ke via okjara filino pli rapide adaptiĝas ol la aliaj, kaj laŭdas vian aŭdacemon.

xxx

2006-09-09T00:30:00.000+02:00

Malantaŭ la remizo.

Figosuko

2006-09-08T00:27:00.000+02:00

Sur folio muŝo tiom koncentriĝas en sorbado de figosuko, ke ĝi eĉ ne moviĝis kiam mi alproksimigis la fotilon. Sur la grundo, centoj da putrantaj figoj altiras insektaron. Ne plu vere temas pri parfumo, sed pri odoro de fermentantaj fruktoj.

Ordinara tago

2006-09-04T23:28:00.000+02:00

Dum la ferioj, ne estis unu tago sen infanaj disputoj. Vi sopiris al lerneja periodo kaj solula aŭ gea libertempo. Oni povus pensi ke ekde la komenco de la lerneja jaro, vi trankvile zorgos pri kutimaj aferoj kaj la etoso estos pli kvieta hejme. Vi eĉ eble havos tempon por legi recenzendajn librojn al kiuj vi aspiras de kelkaj tagoj, post granda aŭtuna ordigado de la domo, ĉar eble venos eksterlandaj gastoj.

Sed tiel tute ne okazas. Unue, viaj tri gefiloj lernas en tri malsamaj lernejoj, kaj ili eliras vespere je tri malsamaj horoj. Unu veturas per buso, la dua per aŭto, la tria per trajno. Necesas preciza organizado.

Povas esti ke tiu, kiu vojaĝos trajne, tion neniam faris sole. Do la unuan tagon li maltrafas la ĝustan trajnon, kaj alvenas unu horon pli malfrue. Imagu nun ke vi veturis duonhoron por muziki kun amikinoj, kaj revene, vi devis sekvi feri-kamioneton dum 30 kilometroj, je 50km hore. Se ne, vi devus normale alveni akurate al la stacidomo. Sed ankaŭ vi maltrafas la trajnon.

Subite vi memoras ke stakego da gladenda vestaro atendas vin, ke vi ne purigis la teleraron, ne aĉetis rubujajn sakojn nek lavsapon, ke vi devis telefoni al sinjoro X, ne korektis tekstojn, kaj endas riparigi la fenestron de la banĉambro. Vi certe plia(j)n amik(in)o(j)n perdos pro leteroj kaj mesaĝoj perditaj sur la skribotablo.

Vi sentas vin kulpa, alveninte malakurate, ĉar laŭ la komuna, ĝenerala opinio, ne laborinte vi nepre libertempas. Cetere, kial vi ĝis nun ne kuiris konfitaĵojn aŭ tomatosaŭcon, nek frostigis fruktojn, nek senherbigis la legomĝardenon. Des pli ke ĝis nun vi estas relative trankvila, ĉar post kelkaj tagoj reaktivos la esperanto-kluboj en du malsamaj lernejoj, asocioj en diversaj lokoj, ktp.

Kaj la ĉiutaga vivo tuj iĝas iom peza, dum vi certas ke iuj vere ŝatus interŝanĝi sian vivon kontraŭ via. Ili pravas, sed vi volonte plendus ĉe la ĉeforganizanto, ke la afero estis ne tiom bone kalkulita. Kvietiĝu, la lernojaro nur komenciĝas …

Pano en la supo

2006-09-02T23:55:00.000+02:00

En najbara regiono Korezio mi iam aŭdis pri la kutimo kuiri panon en la supo. Tiu kampara supo entenu la legomojn de via ĝardeno, bovviandan (kun osto), porkaĵon se vi ŝatas. Ni kutime ne manĝas viandon vespere, nur la supon. Ni konservas la viandon por la morgaŭa tagmanĝo.

Por la pano, oni simple aldonu iom da lakto en la pastaĵo por mildigi ĝin. Pro tradicio kelkaj aldonas anser-grasaĵon, sed nu ... plia grasaĵo ne nepre necesas. Dum la supo kuiriĝas malrapide, la panpastaĵo restu sub tolaĵo en bovlo por ŝveli en la varmeta etoso de la kuirejo (necesas du horoj). Kiam la legomoj estas preskaŭ finkuiritaj, oni enŝovu la ŝvelintan bulon en legomsupo. Ĝi flosas ĉe la surfaco, plu ŝvelas preskaŭ duoble. Post dudek minutoj oni turnu ĝin por kuiri la alian flankon. La rezulto estas senkrusta pano kun mola blanka surfaco, kaj levurgusto kiun mi ŝatas.

Recepto indikas ke oni povas friti tranĉaĵojn en pato kun butero, kaj manĝi tion kun konfitaĵo. Mi volonte provus, se ni ne jam finus la tutan panon ĉivespere, kiel kutime …

Akvo-mastrumado

2006-09-01T00:40:00.000+02:00

Se vi opinias ke ni ĉiuj malŝparas tro da akvo, eble vizitu tiun paĝon de Joseph ORSZÁGH pri pli racia mastrumado de akvo-uzado, interalie per seka necesejo (la paĝon en Esperanto prizorgis Yves Santerre).

La ideo ne estas nova, sed la tono estas pli racia ol kutime, malpli malestima al ordinaraj vidpunktoj, kaj iom pli scienca.

Unue mi simple fajfis pri romantika ekologia afero, sed depost kiam mi vidis belan instalaĵon, mi iom post iom reagas iom alie. Antaŭ kelkaj tagoj mi vidis unuflanke simplan en ĝardeno okaze de kongreso. En la sama bieno, alia multe pli ellaborita hejma necesejo (en kiu certe estas agrable sidi ankaŭ por legi) donis impreson de tre komforta domo. Pripensinde.

Bedaŭrinde la klarigojn kaj argumentojn oni ne jam tradukis en Esperanto.

La foton mi prenis el blogo de Roger Felts

Carlos Beceiro

2006-08-31T00:15:00.000+02:00

Serĉante KDon en Ebay, mi malkovris la paĝaron de Carlos Beceiro, galicia muzikisto lulita de tradiciaj melodioj el Galicio (Hispanio), kiu lernis unue kontrabason kaj elektran bason por ĵazo, ktp. Sed nun ankaŭ majstras pri vjelo. Precipe tiun flankon mi ŝategis ĉivespere. La sama paĝaro kondukas al la muziko de Ana Alcaide, kun nikelharpo. Mi estis ravita. Esploru mem ...

Sekretaj pensoj

2006-08-30T23:46:00.000+02:00

Lorens' sendis al mi romanon (en la franca) de David Lodge : "Pensées secrètes" (Sekretaj pensoj).

Verkante taglibron la ĉefroluloj siavice plenigas la rakonton per nekonfesindaj pensoj pri si kaj la deziratinoj, eks-amatinoj. La fadeno pri homrilatoj disvolviĝas paralele al scienca pripensado en universitata medio, pri pensaj fenomenoj. Foje tiel nomata amo iĝas nur oportuna mizerkaŝilo, en kiu miksiĝas seksaj deziroj, manko, sopiro, kaj malrespekto al utiligitaj homoj. Devas esti novaj limoj inter si kaj la aliaj, konstantaj subpensoj.

Ne temas nur pri limoj kiujn oni donas aŭ ne donas al si. Impresas la maniero trakti homojn kiel objektojn utilajn aŭ ne, forĵetindajn post uzado. Foje la por-si-mem-kreitaj reguloj nocas al la uzanto, kiu kaptiĝas en la propra reto. La ĉefrolulon mi ne sukcesis tre ŝati, kaj verdire tio eble ne estis la celo de la rakonto. Diversaj sentoj foje kontraŭaj en la sama rolulo kvankam malhonesta kaj malkuraĝa, faras lin homa kaj spicas la rakonton. Ŝokas min ke en tiu viro ne estas veraj sentoj, nur oportunaj ligoj laŭ la bezonoj. La virinoj de la rakonto ŝajnas pli kompleksaj. Sed kiam oni ekmensogas, oni konstante mensogas, al ĉiuj, eĉ al komplicoj, ne tiom amataj kiom oni anoncis : se vi perfidas amanton, ne verku taglibron !
Kion volis demonstri la aŭtoro ? Se nur pri tio, li eble ne tedu nin per pretekstaj teorioj pri pensfenomenoj. Aŭ ĉu mi ne sufiĉe atente legis ? Aŭ mi ne kapablis havi la distancon kiun postulas ironia karikaturo.

Lorens’ tre amuziĝis, mi iom malpli. Tio ĝenas min, ĉar ŝi intencis sentigi al mi la plezuron kiun ŝi ricevis en tiu libro, kaj mi ne trovis la samon. Eble mi relegu.

Bavario trudas sin

2006-08-28T22:46:00.000+02:00

Tro da farendaĵoj nuntempe por konvene zorgi pri tiu blogo : post malpli ol du semajnoj ni devos ŝajnigi ke ni estas sufiĉe bonaj muzikistoj por gajni monon. La urbestro petis nin ludi germanan muzikon el Bavario dum septembra asocia kunmanĝo, kaj proponis iom da mono, kiu ebligos aĉetadon de materialo. Kompreneble li forgesis ke bavarian pop-muzikon ni ne tute konas. « Ne gravas, ni fidas en vi », li respondis !

Tuj venis la ideo, ke kelkaj kupraj instrumentoj povus helpi por doni sufiĉe laŭtan, tavernan impreson. Sed kiel aŭdiĝu bek-flutoj malantaŭ trompeto, tubjo, aŭ trombono ? Precipe kiam ili grupe intervenas … Dum semajnoj pro timo ofendi bonvolemuloj, mi ne sukcesis diri ke tia kunlaborado ne vere konvenas.

Feliĉe ĉivespere sukcesa interdiskuto helpis konkludi ke ne eblas kunludi. Ni do devos elturniĝi sole, kaj ŝuldos la fi-tonojn nur al ni … Ni ekĝoju ! Rezulte, ĉiutage necesas trejniĝi longe por ne aspekti tro mizere sur la scenejo.

Strange, kvietigas min la fakto ke tavernan muzikon tute ne ludis la muzikistoj kiuj dancigis kamparanojn antaŭ unu jarcento : Klaŭs, (bavara gasto kiun ni gastigis antaŭ kelkaj tagoj) klarigis, ke leĝo malpermesis uzadon de tiaj muzikiloj rezervitaj por nobeluloj. Kiam tiu leĝo estis nuligita, la popolo ek-uzis tiujn prestiĝilojn kaj rezultis tiu peza varietaĵo kiun mi ne tre ŝatas. Jen kio okazas, kiam oni paŭsas la prirevitajn riĉulojn kies avantaĝojn oni volis profiti !

Povas esti ke ekzistas belegaj, fajne ĉizitaj melodioj en tiu repertuaro. Sed mi sukcesas vidi nur la bierŝatantan etoson, la levitajn balanciĝantajn glasegojn, kaj la vomujojn en malantaŭaj ĉambroj. Cetere se vi serĉas KDojn pri tia muziko en Ebay, vi trovos ĉefe titolojn kiel « ĝojaj biertrinkantoj » « bierfesto », ktp.

Feliĉe tiuj, kiuj konas Bavarion povas paroli pri aliaj belaj aferoj (vidu la jenajn pejzaĝojn. Mi obtuze memoras pri lerneja vojaĝo, dum kiu la vizititaj tavernoj ne sukcesis fonigi la ceteron. Barokaĵojn mi ne povis tiam ĝuste taksi, sed nun mi volonte revizitus la regionon kun pli matura rigardo.

Ĉiuokaze dank'al Klaŭs, ni tamen ekhavis malpli foran impreson pri la tuta regiono kaj ties muzikaj kaj dancaj tradicioj. (Cetere jen ligilo al Thevo, teatro-kompanio en kiu li laboras pri diversaj projektoj kies kerno estas ankaŭ kulturaj interŝanĝoj, ekzemple inter Germanio kaj Japanio)

Ni revenu al nia afero : do iam la nun-nomata folklora muziko tute similis en vasta areo, sendepende de landlimoj. La instrumentaro en Bavario kaj ankaŭ ĝenerale en Eŭropo, konsistis el sakŝalmoj (kornemuzoj), flutoj, simplaj man-tamburoj, vjeloj, ktp. Resume, same kiel en Francio. Mi tre ŝatas tiun ideon.

Ĉar ne eblas ĉion klarigi al la koncert-mendintoj, kaj ĉar nun ne plu eblas ŝanĝi la programon, ni ludos tavernan muzikon, sed kun tradiciaj instrumentoj ... Povas esti ke intertempe mi lernos ekŝati ĝin. Ĉiuokaze ŝajnas ke mi pli bone dormos ekde nun, eĉ se la dato danĝere alproksimiĝas …

Letero al Libana Virino de Khal Torabully

2006-08-22T00:50:00.000+02:00

Ŝajnas al mi, ke povus ricevi tiun leteron ĉiuj homoj, infanoj, virinoj, viroj, ne nur la virinoj de iu aŭ tiu alia lando. Kiel diras Samawel , ĉie la sango same ruĝas.

de Khal Torabully

Letero al Libana Virino :

Enkonduko, mesaĝo al Evelyne Accad kaj Amira Issa :

Fratino mia,

Hodiaŭ, studentino renkontita en Tripoli, skribis al mi por doni la rezultojn de siaj ekzamenoj. Ŝi nomiĝas Marŭa. Ŝi malkvietiĝis pro siaj puentoj, kaj petis min preĝi por ŝi okaze de la dua ekzamensesio. Miraklo de la vivo, ĉu ne, miraklo pri kuraĝo, ĉu ne ?

Persisteme agi por klerado kiam ĉio fajras kaj sangas.

Ne utilas diri al vi kiom tiu ina kuraĝo bulversis min.

En si mem ŝi estas simbolo de Libano, al kiu ni devas alkroĉiĝi ekde nun. Ŝia signifplena ago, plej admirinda, inspiris tiujn vortojn :

Fratino mia ...

Niaj koroj sangas antaŭ tiu masakro.

Sed ni daŭre staros, ĉar triumfa barbareco sin turnos kontraŭ sin mem. Mi pasie amas la kreitaĵaron, kaj mi scias ke pacienco venkos la ogron kaj ties helpantojn.

Vi, libanaj virinoj, estas el valora speco, rara, admirinda.

Vi konservas homecon veka en mi, dum mi kredis perdi ĝin sojle de la bagdada biblioteko bruligita de barbaroj.

Vi posedas modelan vivforton, kaj la neestigeblan deziron disigi la ruinojn por konservado de la pasinteco en la strebo al la estonteco. Vi denove starigos Libanon por ni, ĉar en vi koncentriĝas la iometo da homeco kiu restas en tiu mondo de komercistoj kaj sangaj frenezuloj. Mi eĉ ne momenton dubas pri via genio.

Restu por ni tiuj tremetaj modeloj pri sinofero, kuraĝo, lukto, trairenda tempo, por ke espero ankoraŭ ĉeestu en tiu retroiranta mondo.

Vi posedas tiun pezan respondecon, kaj neniu en la mondo povas pli bone ĝin porti, ol vi. Mi petegas de vi tiun vivnepran agadon, ĉar en mia sufero, mi estas mia konsolo. Mi scias, ĉar mi vin konas, ke vi amas kleron. Eĉ pli, la konon, sen ia ajn limo.

Vi pasie amas librojn. Vi elradias esencan poezion.

Vi verkas, vi legas, vi analizas. Kaj vi transdonas belecon en la kerno mem de la suferoj de frida kaj nevenkebla geopolitiko.

Vi scipovas konservi gracion en portempa ekstermado.

Vi estas piliero de Baalbek, Tripolia kupolo, sango de Kanao.

Vi estas Libano.

Potenca strebo de homa tenereco.

Vi estas niaj patrinoj, niaj fratinoj, niaj kunvivantinoj, kiam la landon ruinigas niaj murdaj malkuraĝoj.

Vi estas nia digneco.

Mi ne diros, pro respekto al viaj patrinoj kaj prauloj, ke la lukto ĵus komenciĝis. Ne, ĝi daŭras, ĉar vi jam trairis jarcentojn inter ŝildoj kaj agresoj, inter murdoj kaj pasioj.

Vi konservu unuecon de tiu lando, gardu vin kontraŭ divido.

Vi estas fajna konscio nia, kaj vi malhelpos ke la murdisto profitu je viaj politikaj fragilecoj.

Vi staras, kaj la vera mondo, aŭ tio, kio restas el ĝi, admiras vin.

Ni estas kun vi, kaj tio estas nia pala partopreno en tiu plenumenda tasko.

Mi scias vin proksima al viaj fratinoj, Marwa. Vi estas Evelyne, Amira, Ezza.

Vi estas profunda espera lumbrileto en tiu kruelega nokto.

Libanon lulu, ĝi bezonas viajn brakojn.

Ankoraŭ staranta penso antaŭ la nedirebla.

Por Libano.

Por vi

Khal Torabully

PS : legu tiun tekston, disvastigu ĝin ĉe ĉiuj libananoj, por ke ili sciu ke ilin amas la poetoj.

Sono de Matematiko

2006-08-22T00:40:00.000+02:00

Se vi ŝatas ripetan muzikon, jen ligilo al The sound of Mathematics (La sono de Matematiko): tie vi trovos diversajn muzikojn faritajn el algoritmoj.

Thierry post momento avertis ke li atingas la limon de siaj aŭdkapabloj, sed la filoj tre ŝatis, kaj ankaŭ mi.

Muziko en Beauchamp

2006-08-21T15:48:00.000+02:00

Estis bona etoso, tute malstreĉa, en Beauchamp. Spertuloj pri nuklea energio, spertuloj pri sekaj necesejoj kaj aliaj naturaj rimedoj por lasi malpli da spuroj sur la planedo. Kelkaj homoj kun longaj feltaj haroj, kelkaj MGO-falĉistoj, telerlavistoj de tiu renkontiĝo, organizantoj, vizitantoj, surlokaj loĝantoj plejparte angloj, najbaroj el tenda konstanta kampadejo, festemuloj.

Kvieta etoso. Bue’ trankvile zorgas pri multo. Ŝi delonge loĝas tie kaj ne plu ekscitiĝas pro detaloj. Ni alvenis nokte, en la duondetruitan remizon ĉe la domo. Oni lerte etendis tolaĵon por ŝirmi kontraŭ suno kaj pluvo, la ĉambro estas komforta, kun longaj tabloj kaj benkoj. Tie la partoprenantoj manĝis kaj ofte kunvenis, la tutan semajnon. En la domo mem, ni spektas prelegon de kebekia astrofizikisto Hubert Reeves pri energia uzado, polucio kaj planedestonto. Tre interesa afero por ke adoleskantoj konsciu pri la kolektivaj agadoj, sed kompreneble Jaso kaj Samir preferas apudi pli senzorgajn homojn ekstere.

Karol’ el Svislando alparolas nin en Esperanto, verdire ni estas la nuraj kun kiuj ŝi povas paroli la lingvon ĉi tie.

Ni alportas instrumentojn, iom timeme ĉar ni ne scias kiu estas la stilo ĉivespere. Kelkajn melodiojn ili bone akceptos, eĉ se ni ne vere kapablas dancigi. Gitaristo kun la stilo de la 70aj jaroj, sidas sur plasta fotelo kaj mallaŭte ludas « The needle and the damage done ». Fine li preferas ĉesi antaŭ aliaj instrumentoj, anstataŭ akompani. Akordionisto stariĝas kaj ekludas valson. Kun tre malsamaj repertuaroj, ni ne kapablos ludi kune. Knabino elsakigas tirharmonikon, kaj ludas cirkasian cirklon, cetere ĉiuj preferas tiajn porkomencantajn, renkontigajn dancojn.

Finfine ni komencas ludi kun ili, mi provas adaptiĝi : kiam la muziko tro rapidas kaj mi ne rekonas ĉiujn tonojn, nu, mi ludas unu el du, simple akompanas. La homoj ekdancas, multaj ne scipovas sed tamen provas. Poste ni profitas silenton por ekludi la propran repertuaron, Jaso kaj Samir ludas dolcan fluton, mi vjelon aŭ tirharmonikon, kun foje grimaco pro akcidentaj tonoj, sed ĉefe gravas ke la ritmo nepre ne ŝanĝiĝu. Unuafoje la filoj spertas tion dancigon, kaj ili videble ĝuas tion. Ankaŭ por mi tio estas plezura sperto, iom malstreĉiga, kiu ebligos iomete pli bone dormi antaŭ publika ludado … :+)

Vere, se homoj primokas bekfluton kiel bub-ludilon, ili ŝanĝu sian opinion : Samir majstre scipovas plibeligi la melodion kaj alporti ion kvazaŭ aeran. Bedaŭrinde, ju pli da instrumentoj, des malpli aŭdebla estas bekfluto. De monatoj mi esperas trovi ion pli fortan sed kun sama fingrumo, sensukcese.

En Beauchamp

2006-08-19T20:21:00.000+02:00

"Malferma scenejo" ĉivespere en
Beauchamp okaze de renkontiĝo pri nukleara energio, de la franca asocio "Sortir du nucléaire" (eliri el la nukleara uzado).

Ĉu ni kunportu vjelon, tirharmonikon kaj flutojn ? Restas kelkaj minutoj por decidi ĉu ni vere difektu alies orelojn ...

Tie hieraŭ mi prezentis Esperanton en informkunveno, dum aliaj spertis ion pri neperfortaj ludoj. Kelkaj homoj interesiĝis pri la lingvo, precipe kiam oni anoncis ke ni estas esperantista familio ... Estas fakto ke varbadi por alternativaj aferoj en ĉiorega imperialisma lingvo, atestas pri iom tragedia kontraŭdiro, kiu laŭ mia opinio, komplete fuŝas la sukceseblecojn. Ĉiufoje mi devas atentigi ke mi tre ŝatas la anglan, sed ke nacia lingvo ne taŭgas por internacia uzo.

En alia mesaĝo mi certe parolos pli detale pri Beauchamp. Estus oportune proponi al ili plian tradukon de la hejmpaĝo ...

Ĉu Esperanto utilas laŭ morala vidpunkto ?

2006-08-19T20:08:00.000+02:00

En la listo Denask-L, gepatroj diskutas pri la hejma uzo de Esperanto.

Jen konkludo mia post diskuto : eĉ laŭ lingva vidpunkto, rektaj avantaĝoj de Esperanto ne estas vere mezureblaj en la unuaj jaroj. Pli da toleremo, da scivolemo koncerne aliajn popolojn kaj kulturojn, estas grava aspekto kiun mi nun taksas esenca en la edukado de infanoj. Ne sufiĉas plibonigi la ĝeneralan nivelon de niaj infanoj por ke ili akiru diplomojn kaj trovu lokon en la socio. Tio, eĉ malgraŭ mia malkvieto pri eventuala senlaboreco, fariĝas tute detala punkto, laŭ racia vidpunkto, se ni rigardas tra vivdaŭro. Pli gravas ke ili havu klarajn principojn. Ĉar ni ne estas religiemaj nek rekte partiemaj, tiuj principoj estas malpli klaraj al ili, kaj do por mi valoroj portataj de Esperanto (aŭ de mi atribuataj al Esperanto), eĉ se ne rekte esprimeblaj, konstruis ilin.
Mi precizigu ke mi ne estas varbademulo, nek finvenkisto, sed konfuze sentas ke oni semu eĉ se oni ne vidos la arban kreskadon.

Improvizita koncerto por gastoj

2006-08-19T19:57:00.000+02:00

Okazis io nekutima en nia kvartalo : najbaro Silvano, iam profesia gitaristo, ricevis viziton de drumisto de la iama rokbando. Tuj mia frato instalis la drumon, Samir alportis basgitaron, kaj ekestis koncerto en la kamparo, antaŭ la konstruata domo, ĝis noktiĝo. Dume alvenis tablo, glasoj, teleroj, kaj okazis ankaŭ aperitivo kaj vespermanĝo sur la kampo, dum infanoj postkuris unu la alian. Tio instigis germanan gaston nian diri, « vi francoj vere scias kiel vivi ». Hmm. Mi dubas ke oni rajtas ĝeneraligi. Nur feria antaŭjuĝo.

Dum tagoj gastis ĉe ni kaj kanadoj, kaj germanoj, kiuj ne konas unu la aliajn. Ne estante esperantistoj, ili komunikiĝis foje en la franca, foje en la angla kiam ni estis aliloke okupataj. Tio estas por ni eksterordinara situacio, kaj mi atente observis tion, kio okazis. Ŝajnas al mi ke malgraŭ ilia klereco kaj escepte bona nivelo en ambaŭ lingvoj, ofte necesus helplingvo, kiu ebligus kreadon de pli riĉa konceptprovizo, ĉar ĝuste tiam ili diskutis pri kulturoj, diversaj manieroj vidi aliajn popolojn, ktp. Ordinara scipovo pri fremda lingvo tiukaze ne sufiĉas. Mi despli pledas por Esperanto, eĉ se en nia ĉiutaga vivo ĝi estas ŝajne tute neutila al fremduloj.

Muziko en Kvinpetalo

2006-08-19T19:44:00.000+02:00

Dume en Kvinpetalo, la filoj muzikis kun samaĝaj kunuloj. Cetere, gejunuloj ĉiuaĝaj. Se devus esti unu staĝo en la jaro, estu tiu, ili nepre ne maltrafus ĝin. La etoso certe pli gravis ol muziko, sed ili bele ludis kaj kantis en la koncerto, kio montras ankaŭ praktikemon kaj plezuron (eĉ rimarkeblan progreson, se konsideri la malmultan nombron de dormohoroj). La vilaĝanoj ricevis personan inviton, kaj unuafoje povis ĉeesti koncerton en esperanta centro (mistera ĉambraro kie sektanoj praktikas strangan religion).

Sub gvidado de Lino (maldekstre), kaj de Stefani :

Lingva kuriozaĵo

2006-08-19T19:43:00.000+02:00

Por ne franclingvanoj, "cellulaire" signifas "veturilo kun mallibereja ĉelo", kaj "fourgon" signifas "kamioneto". Sciante ke "cellulaire" ja estas kamioneto, kial listigi ambaŭ vortojn, krom se "cellulaire" estas adjektivo ? Sed en tiu kazo, ĝi estas malbone lokita, laŭ la angla maniero(aŭ esperanta, sed tion oni ne aŭdacu esperi ...) Ĉiuokaze laŭ la unua impreso, la verkinto ne scipovas la francan. Pli strange, kiam tiu ordonis, aliaj obeis kaj preparis la objekton ... Misteroj de administracia hierarkio.

Poleno sur burdo

2006-08-19T19:26:00.000+02:00

Oni rajtas pensi ke mi estas obsedita de burdoj, kukurbfloroj kaj flavo, sed konfesu ke ili estas belaj (same en Normandio kiel en Akvitanio, cetere).

Dum momento mi observis tiun tre okupatan beston, kiu plian fojon tre zorgeme turniĝas ĉirkaŭ pistilo. Kompreneble mi volis ankaŭ foti kiam ĝi elirante etendos la flugilojn, sed damne, en la decida momento ĝi fine revenis al la floro, eble pripensinte ke ĝi ne sufiĉe ebriiĝis per poleno.

En Saint Malo

2006-08-19T19:01:00.000+02:00

Sur la fortikaĵoj, homoj konfuzite rigardis nin, dum ni fotis detalojn anstataŭ la maron.

Verdire, ne estis facile foti malplenan pavimenton, dum turistoj promenadis.

Spertinte proksimume tion, kion sentas korko sur la maro ... :+)

2006-08-19T18:42:00.000+02:00

Dank'al geamikoj loĝantaj apud Saint Brieuc (Sankta Brio), unuan fojon mi suriris velŝipon. Dum horo mi ĝin stiris kun ioma malkvieto, ĉar ondoj iĝis sufiĉe fortaj kaj oni devis forte teni la tenilojn, eĉ ne oportune (veraj maristoj mallaŭdos ke mi tenis ŝnuron).

Poste skombroj bonvole alkroĉiĝis ĉe niajn kaptilojn, tial ni povis tuj manĝi ilin, kuiritaj en marakvo, kio estas la plej bongusta maniero manĝi fiŝojn laŭ mia sperto. Nun Gabrielo ne plu rajtas diri ke ne li preparu la fiŝojn, ĉar jen la pruvo …

Manĝi kaj stiri cetere estas plej bona maniero lukti kontraŭ naŭzo, kvankam tion mi ne vere suferis. Oni facile divenas, kiam babilema najbaro iom post iom komplete silentas kaj streĉiĝas ĝis la haveno …

Pasvorto por komentoj

2006-08-19T18:26:00.000+02:00

Koran dankon al Beĉjo kiu konsilas permesi komentojn sub kondiĉo de pasvorto. Bona ideo, mi provos tion ĉisemajnfine.

Bretonio

2006-08-15T18:28:00.000+02:00

Rakonti feriojn estas iom malhonesta afero, ĉar oni rakontos nur la plej bonan okazaĵo, aŭ kio plej favore impresos pri ni, do ni ĉiuj kompreneble silentas pri neagrablaĵoj … kaj fine la rezulto estas poŝkarta raporto, sed tion mi ne malhelpos.

Fakte mi ne tiom deziris ferii, nedirindaj zorgoj ronĝas emon kaj kvieton. Sed jam de ses jaroj ni ne feriis kune for de la hejmo, eĉ ne unu semajnon. Bretonion mi tute ne konas, neniam vizitis, kaj mi fine sukcesis trovi plezuron en neatenditaj okazaĵoj, dank’al pacienca edzo.

Ekde kiam oni konatiĝis kun Bretonia maro, oni demandas sin kiel baniĝi denove en ondega akvo de Akvitania marbordo. Oni eĉ ŝatus naĝi horojn en travidebla kvieta akvo de malvastaj krekoj, kaj ne reveni al la sablo.

Sur la insulo Brehat (Brea), estis amaso da turistoj, sed eblas foti inter ili … Veturiloj estas malpermesataj, tiel oni aŭdas preskaŭ neniun bruon. La trankvilo en turisma etoso estas iom stranga : oni facile povus izoliĝi en libro, ekzemple, sen senti ian ĝenon. Ne eblis tion fari, ĉar ni rondiris ĉirkaŭ la insulo en rapida marŝo, kaj eĉ trairis kotan havenon dum malalta tajdo. Damne, mi ne ferias por tiom ŝviti, sed poste kiom fiera mi estis pro la sukceso, eĉ kun tordita piedo !

Trairi kotan preskaŭ senakvan havenon estis vera aventuro se konsideri ke oni nepre NE rajtas fali en la akvon dum oni portas la fotoaparaton de sia patrino ... La aliaj rapide senkotiĝis kaj suriris la alian bordon, dum mi sakris kaj ĵuris ke neniam plu mi partoprenos en tia stulta ekspedicio.